Hiện có tới 39 dự án điện mặt trời và điện gió chuyển tiếp với tổng công suất gần 2.200 MW chưa gửi hồ sơ hoặc đang tạm dừng đàm phán giá bán với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Tình trạng này đang khiến dòng tiền và hiệu quả tài chính của nhiều chủ đầu tư năng lượng chịu áp lực lớn.
Tiến độ đàm phán còn nhiều bế tắc
Theo báo cáo từ Bộ Công Thương, trong tổng số 85 dự án năng lượng tái tạo chuyển tiếp (công suất hơn 4.734 MW) thuộc diện phải đàm phán giá theo Quyết định 21/2023, tiến độ vẫn phân hóa rõ rệt:
- 39 dự án (gần 2.200 MW) chưa chốt giá: Trong đó có 7 dự án (494 MW) chủ đầu tư chủ động xin dừng đàm phán; 32 dự án (hơn 1.700 MW) chưa gửi hồ sơ, bao gồm 17 dự án xin lùi thời gian để bổ sung thủ tục và 15 dự án chưa có phản hồi.
- 46 dự án (2.386 MW) đã vận hành thương mại: Gồm 39 dự án đã ký hợp đồng mua bán điện (PPA) chính thức và 7 dự án vẫn đang nhận thanh toán theo mức giá tạm tính (bằng 50% mức trần).
Khung giá trần hiện tại dao động từ 1.185 - 1.508 đồng/kWh đối với điện mặt trời và 1.587 - 1.816 đồng/kWh đối với điện gió, thấp hơn đáng kể so với mức giá FIT ưu đãi trước đây.
Tác động & Nhận định
Việc đàm phán kéo dài chủ yếu do vướng mắc pháp lý về đất đai, quy hoạch và mức giá trần thấp khiến biên lợi nhuận kỳ vọng của doanh nghiệp giảm mạnh:
- Gánh nặng chi phí vốn: Các dự án chưa đàm phán hoặc nhận giá tạm tính sẽ chịu rủi ro dòng tiền không đủ trả nợ gốc và lãi vay ngân hàng, bào mòn lợi nhuận các doanh nghiệp năng lượng niêm yết.
- Ảnh hưởng ngành điện tái tạo: Tốc độ gỡ vướng chính sách chậm có thể làm giảm sức hấp dẫn của lĩnh vực năng lượng sạch đối với dòng vốn FDI và nhà đầu tư tư nhân trong trung hạn.