Từ ngày 1/3/2027, hàng hóa xuất nhập khẩu thông qua thương mại điện tử sẽ phải tuân thủ các thủ tục hải quan theo quy định mới, với ngưỡng giá trị cụ thể sẽ do Chính phủ ban hành. Quy định này được Quốc hội thông qua sáng 23/8/2026, nhằm tăng cường quản lý và giám sát đối với hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.
Diễn biến chi tiết
Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan với 94,6% đại biểu tán thành. Luật mới bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử. Điểm đáng chú ý là các tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua bán hàng hóa với nước ngoài qua thương mại điện tử sẽ phải thực hiện định danh, xác thực điện tử. Các chủ quản nền tảng thương mại điện tử cũng có trách nhiệm kết nối với hệ thống xử lý dữ liệu của cơ quan hải quan để thực hiện việc định danh, xác thực.
Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn giải thích rằng việc đưa quy định này vào luật là cần thiết, tuy nhiên, luật chỉ nêu nguyên tắc cơ bản và giao Chính phủ quy định chi tiết về ngưỡng giá trị hàng hóa cần làm thủ tục hải quan, cũng như quy trình và lộ trình xác thực định danh điện tử. Chính phủ cũng sẽ bổ sung trách nhiệm kết nối dữ liệu của các nền tảng nước ngoài không có trụ sở tại Việt Nam.
Tác động & Nhận định
Quy định mới này có thể mang lại những tác động đáng kể cho thị trường thương mại điện tử Việt Nam và người tiêu dùng:
- Tăng cường quản lý nhà nước: Giúp chống gian lận thương mại, trốn thuế và kiểm soát chất lượng hàng hóa tốt hơn.
- Phức tạp hóa thủ tục: Một số đại biểu Quốc hội đã bày tỏ lo ngại rằng việc áp dụng quy trình kiểm tra, giám sát như hàng hóa truyền thống có thể gây ách tắc tại cửa khẩu, do số lượng đơn hàng thương mại điện tử rất lớn nhưng giá trị nhỏ lẻ và yêu cầu tốc độ luân chuyển nhanh.
- Ảnh hưởng đến người tiêu dùng và doanh nghiệp: Có thể làm tăng chi phí và thời gian giao nhận hàng hóa, đặc biệt đối với các mặt hàng có giá trị thấp hoặc các doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử. Việc định danh và xác thực điện tử cũng sẽ đòi hỏi sự thích ứng từ phía người dùng và nền tảng.
Chính phủ cần có những hướng dẫn chi tiết và linh hoạt để vừa đảm bảo hiệu quả quản lý, vừa không gây cản trở cho sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử.