Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã phá vỡ chuẩn mực chính sách chống phổ biến vũ khí hạt nhân kéo dài nhiều thập kỷ khi cân nhắc trao cho Ả-rập Xê-út một thỏa thuận cho phép nước này làm giàu uranium trong nước. Động thái này đã gây ra sự bất bình sâu sắc tại Hàn Quốc, một đồng minh thân cận của Mỹ, vốn đã bị cấm tự làm giàu nhiên liệu hạt nhân từ những năm 1970 dù đã tuân thủ nghiêm ngặt các hiệp ước quốc tế.
Diễn biến chi tiết
Trong nhiều thập kỷ, Hàn Quốc là một điển hình cho chính sách chống phổ biến vũ khí hạt nhân cứng rắn của Mỹ. Vào những năm 1970, Washington đã gây sức ép buộc Seoul phải từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân bí mật và sau đó cấm Hàn Quốc tự làm giàu nhiên liệu cho các lò phản ứng hạt nhân của mình. Hạn chế này vẫn được duy trì ngay cả khi Hàn Quốc gia nhập Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), chấp nhận giám sát nghiêm ngặt và phát triển ngành công nghiệp điện hạt nhân lớn. Chính sách này cũng không thay đổi khi Triều Tiên phát triển kho vũ khí hạt nhân ở sát biên giới Hàn Quốc.
Giờ đây, việc chính quyền Mỹ có vẻ đã trao cho Ả-rập Xê-út thỏa thuận cho phép làm giàu uranium trong nước đã khiến Seoul đặt câu hỏi về tính nhất quán của chính sách Mỹ. Hàn Quốc đã nỗ lực đàm phán với Mỹ trong nhiều năm để giành quyền làm giàu uranium. Ngày 23/7, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết họ đang theo dõi sát “xu hướng trong chính sách đối ngoại của Mỹ đối với lĩnh vực năng lượng hạt nhân” để đánh giá tác động lên các cuộc đàm phán giữa Seoul với Washington.
Tác động & Nhận định
Thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Ả-rập Xê-út có thể
- Tăng kỳ vọng về tiến triển trong các cuộc thương lượng giữa Hàn Quốc và Mỹ về vấn đề làm giàu uranium.
- Gây ra những rạn nứt sâu sắc trong quan hệ liên minh kéo dài hơn 70 năm giữa Mỹ và Hàn Quốc nếu Washington tiếp tục phớt lờ đòi hỏi của Seoul.
- Đặt ra câu hỏi về chính sách đối ngoại của Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh các thỏa thuận địa chính trị lớn đang được ưu tiên mà không quá coi trọng các đồng minh lâu năm.
Đây là một vấn đề phức tạp, phản ánh sự thay đổi ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Mỹ và tiềm ẩn những hệ lụy địa chính trị sâu rộng, đặc biệt là trong bối cảnh căng thẳng hạt nhân khu vực tại Đông Á.