Thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận số lượng doanh nghiệp FDI niêm yết gần như dậm chân tại chỗ trong nhiều năm qua dù dòng vốn ngoại liên tục mở rộng. Theo số liệu từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) công bố ngày 11/10/2026, từ khi thành lập đến nay mới chỉ có 11 doanh nghiệp FDI niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên sàn.
Vì sao doanh nghiệp FDI khó lên sàn chứng khoán?
Tính đến cuối năm 2025, tổng vốn điều lệ của các doanh nghiệp FDI trên sàn chỉ đạt khoảng 12.600 tỷ đồng (chiếm 0,15% toàn thị trường), với tổng tài sản đạt gần 44.700 tỷ đồng (0,48%). Đáng chú ý, từ năm 2017 đến nay chưa có thêm đơn vị FDI mới nào hoàn tất niêm yết dù dòng vốn FDI thực hiện 8 tháng đầu năm 2026 đạt tới 17,25 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ.
Theo ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch UBCKNN, cơ quan quản lý áp dụng điều kiện niêm yết tương tự doanh nghiệp nội và đã có Nghị định 245/2025/NĐ-CP rút ngắn thủ tục. Tuy nhiên, rào cản chính nằm ở các nghĩa vụ pháp lý từ giai đoạn đầu tư ban đầu như giấy chứng nhận đầu tư, cam kết ưu đãi thuế, tiền thuê đất, hạn chế chuyển nhượng vốn hoặc thỏa thuận với địa phương chưa được xử lý dứt điểm.
Đại diện EY Việt Nam cũng chỉ ra rằng việc trở thành công ty đại chúng đòi hỏi doanh nghiệp FDI phải minh bạch hóa giao dịch liên kết, chống chuyển giá và mất từ 1 đến 3 năm để chuyển đổi báo cáo sang chuẩn mực IFRS.
Tác động tới nhà đầu tư
Việc tháo gỡ điểm nghẽn đưa doanh nghiệp FDI lên sàn mang lại nhiều góc nhìn cho thị trường:
- Nguồn hàng chất lượng cao: Thị trường thiếu vắng các đại diện từ khối FDI khiến danh mục đầu tư của nhà đầu tư bị thu hẹp, chưa phản ánh đầy đủ sức mạnh của khu vực chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế.
- Rủi ro minh bạch: Doanh nghiệp FDI khi lên sàn cần sự giám sát chặt chẽ về các giao dịch nội bộ và chính sách duy trì ưu đãi đầu tư sau cổ phần hóa.
- Theo dõi chính sách: Nhà đầu tư cần chú ý tiến độ phối hợp giữa UBCKNN và các cơ quan quản lý trong việc chuẩn hóa danh mục hồ sơ để đón làn sóng hàng hóa mới.