Chính phủ vừa ban hành Nghị định 252 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế (sửa đổi), giữ nguyên quy định cấm xuất cảnh đối với cá nhân, chủ hộ và đại diện doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh nếu không khôi phục mã số thuế sau 120 ngày kể từ khi có thông báo của cơ quan thuế. Thay vì áp dụng ngưỡng nợ tối thiểu 1 triệu đồng như đề xuất trước đó của Bộ Tài chính, Chính phủ quyết định không đặt ra ngưỡng này, tiếp nối Nghị định 49 đã có hiệu lực từ tháng 2/2025.
Diễn biến chi tiết
Quyết định này nhằm siết chặt quản lý nợ thuế và ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp, hộ kinh doanh chây ỳ hoặc bỏ trốn. Trước đó, Bộ Tài chính từng lo ngại việc không có ngưỡng tối thiểu có thể gây bất tiện cho các trường hợp nợ nhỏ do lỗi kỹ thuật hoặc chậm cập nhật dữ liệu. Theo thống kê, có gần 1 triệu trường hợp nợ thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, trong đó khoảng 496.000 trường hợp có số nợ dưới 1 triệu đồng.
Nghị định 252 cũng duy trì các trường hợp bị hoãn xuất cảnh khác, bao gồm
- Cá nhân, chủ hộ kinh doanh nợ từ 50 triệu đồng hoặc đại diện, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã nợ từ 500 triệu đồng, quá hạn trên 120 ngày.
- Người xuất cảnh định cư nước ngoài nhưng còn nợ thuế.
Đặc biệt, cơ quan quản lý bổ sung trường hợp chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp vào diện có thể bị tạm hoãn xuất cảnh nếu doanh nghiệp bị cưỡng chế nợ thuế, với số nợ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn 120 ngày. Cơ quan thuế sẽ gửi thông báo trước 30 ngày cho người nộp thuế thuộc diện cảnh báo.
Tác động & Nhận định
Quy định mới nhấn mạnh cam kết của Chính phủ trong việc tăng cường kỷ luật tài chính và thu hồi nợ thuế, đặc biệt với các trường hợp cố tình né tránh nghĩa vụ. Việc không áp dụng ngưỡng nợ tối thiểu cho nhóm bỏ địa chỉ kinh doanh cho thấy sự cứng rắn hơn trong việc xử lý các đối tượng này. Điều này có thể giúp giảm thiểu tình trạng thất thoát ngân sách nhưng cũng có thể cần sự phối hợp chặt chẽ hơn trong khâu quản lý dữ liệu để tránh ảnh hưởng đến các trường hợp nợ nhỏ do sai sót. Đối với nhà đầu tư, chính sách này cho thấy môi trường kinh doanh đang được làm sạch, tạo sân chơi công bằng hơn nhưng cũng yêu cầu các chủ doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thuế.
Phân tích này giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về những thay đổi trong chính sách quản lý thuế, đặc biệt là các biện pháp cưỡng chế nợ thuế có thể ảnh hưởng đến các chủ thể kinh doanh. Việc siết chặt quy định có thể là tín hiệu tích cực cho môi trường đầu tư dài hạn tại Việt Nam, tuy nhiên cũng cần theo dõi tác động thực tế lên các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.