Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA), có hiệu lực từ ngày 1/8/2020, đã đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và EU. Sau 5 năm triển khai, EVFTA đã đưa tổng kim ngạch thương mại song phương đạt 298 tỷ USD tính đến tháng 5/2025, tương đương gần 40% tổng giá trị thương mại tích lũy giữa hai bên trong hơn 30 năm qua.
Theo Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), EVFTA không chỉ xóa bỏ hơn 70% thuế quan ngay khi có hiệu lực mà còn cam kết gỡ bỏ 99% thuế quan trong lộ trình dài hạn. Hiệp định này đã giúp Việt Nam trở thành đối tác thương mại lớn nhất của EU tại ASEAN và xếp hạng 16 toàn cầu. Các mặt hàng xuất khẩu chính từ Việt Nam sang EU bao gồm điện tử, dệt may, nội thất và nông sản. Ngược lại, EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba và là nguồn nhập khẩu lớn thứ tư của Việt Nam, với các sản phẩm chiến lược như máy móc, công nghệ xanh, dược phẩm và phương tiện vận tải.
EVFTA còn hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, tăng cường bảo hộ sở hữu trí tuệ, nâng cao tính minh bạch trong quy định pháp luật, tạo thuận lợi trong thương mại hai chiều. Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert nhấn mạnh rằng các tiêu chuẩn minh bạch, thị trường mở và hài hòa về pháp lý là yếu tố nền tảng để thúc đẩy phát triển bền vững.
Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý 2/2025 của EuroCham cho thấy 66% doanh nghiệp đang tích cực giao thương trong khuôn khổ EVFTA, với gần 100% doanh nghiệp có hiểu biết nhất định về hiệp định. Đáng chú ý, 50% trong số này ghi nhận mức lợi ích từ trung bình đến đáng kể, với mức tăng lợi nhuận ròng trung bình đạt 8,7%, cá biệt có doanh nghiệp đạt 25%.
Tuy nhiên, EuroCham cũng kiến nghị đẩy mạnh đăng ký điện tử và cho phép doanh nghiệp tự chứng nhận xuất xứ nhằm tiết kiệm chi phí, thời gian và tăng hiệu quả thương mại. Đồng thời, việc cải cách thủ tục hải quan, đơn giản hóa quy trình hành chính và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách sẽ là bước đi tất yếu để EVFTA tiếp tục phát huy tối đa tiềm năng.
Trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động, EVFTA là một trong số 17 FTA mà Việt Nam đã ký kết, góp phần củng cố vai trò trung tâm của Việt Nam trong mạng lưới thương mại toàn cầu.