Hình thức giao dịch tiền mã hóa ngoài sàn (OTC) không hoàn toàn triệt tiêu rủi ro bị phong tỏa tài khoản ngân hàng so với phương thức P2P. Theo chia sẻ của các chuyên gia tài chính trên VnExpress ngày 01/11/2026, việc chuyển dịch sang OTC chỉ làm thay đổi hình thức rủi ro chứ không loại bỏ nguy cơ liên quan đến dòng tiền bẩn hay các trách nhiệm giải trình với cơ quan chức năng.
Rủi ro giao dịch tiền số OTC là gì?
Trong giao dịch OTC (over-the-counter), hai bên trực tiếp thỏa thuận mua bán các loại tài sản số như Bitcoin hoặc USDT mà không thông qua sổ lệnh công khai của các sàn như Binance hay OKX. Tuy nhiên, hình thức này mang lại nhiều thách thức:
- Rủi ro đối tác và nguồn tiền: Nếu nhận tiền từ tài khoản trung gian hoặc tài khoản liên quan đến lừa đảo, người bán vẫn đối mặt nguy cơ tài khoản ngân hàng bị phong tỏa để điều tra.
- Thiếu cơ chế bảo vệ: Khác với P2P có hệ thống ký quỹ (escrow) và đánh giá uy tín, giao dịch OTC trực tiếp hoặc qua các đơn vị không phép dễ dẫn đến tranh chấp và gian lận thanh toán.
- Quy định pháp lý siết chặt: Theo Nghị quyết 05/2025, chỉ tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép mới được cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa. Bên cạnh đó, Nghị định 284/2026 (hiệu lực từ tháng 9/2026) bổ sung các chế tài xử phạt đối với giao dịch qua đơn vị không được cấp phép.
Tác động tới nhà đầu tư
Nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam đang tham gia thị trường tài sản số chịu ảnh hưởng trực tiếp từ khung pháp lý mới và rủi ro thanh toán:
- Nguy cơ pháp lý: Giao dịch qua các đơn vị tự xưng là "OTC desk" không có giấy phép từ Bộ Tài chính có thể bị xử lý theo Nghị định 284/2026.
- Nguyên tắc bảo vệ dòng tiền: Cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc "đúng người - đúng tài khoản - đúng nội dung", tránh nhận tiền từ bên thứ ba.
- Lưu trữ bằng chứng: Phải lưu lại toàn bộ lịch sử giao dịch bao gồm tin nhắn xác nhận, tỷ giá, mã hash trên blockchain (transaction hash) và sao kê ngân hàng để phục vụ giải trình khi cần thiết.