Chính sách bổ sung giảm trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với chi phí giáo dục và y tế đang được kỳ vọng sẽ giảm bớt gánh nặng tài chính cho nhiều gia đình tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc thực thi chính sách này đang đối mặt với những thách thức về thủ tục, đặc biệt là việc chứng minh các khoản chi phí, khiến nhiều người nộp thuế và doanh nghiệp lo ngại về tính khả thi và thuận lợi khi áp dụng.
Diễn biến chi tiết
Hiện tại, người lao động được phép giảm trừ thuế TNCN đối với các khoản chi phí giáo dục và y tế. Tuy nhiên, vấn đề phát sinh khi các trường học chủ yếu cung cấp phiếu thu thay vì hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT), loại chứng từ thường được yêu cầu trong các thủ tục quyết toán thuế. Ví dụ, một người mẹ có hai con đang học tiểu học và mầm non cho biết các khoản thanh toán học phí thường qua chuyển khoản hoặc ứng dụng, chỉ nhận được thông báo đã thanh toán và phiếu thu từ nhà trường. Điều này gây băn khoăn lớn liệu những chứng từ này có được chấp nhận để giảm trừ thuế hay không.
Không chỉ người nộp thuế cá nhân, bộ phận kế toán tại các doanh nghiệp cũng bày tỏ lo ngại về khối lượng công việc có thể tăng lên đáng kể. Nếu người lao động không thể ủy quyền cho doanh nghiệp quyết toán thuế đối với khoản giảm trừ này mà phải tự kê khai và nộp hồ sơ chứng minh, gánh nặng hành chính sẽ trở nên đáng kể cho cả người lao động và cơ quan thuế.
Tác động & Nhận định
- Giảm gánh nặng tài chính: Chính sách này về cơ bản là tích cực, hướng đến việc hỗ trợ tài chính cho người dân trong bối cảnh chi phí sinh hoạt, đặc biệt là giáo dục và y tế, ngày càng tăng cao.
- Thách thức về thủ tục: Rào cản lớn nhất hiện nay là sự thiếu đồng bộ giữa quy định về chứng từ thuế và thực tế giao dịch tại các cơ sở giáo dục. Việc yêu cầu hóa đơn GTGT cho mọi khoản thu học phí là không thực tế với mô hình hoạt động của nhiều trường học.
- Đề xuất đơn giản hóa: Các chuyên gia và người nộp thuế đề xuất cơ quan chức năng cần sớm có hướng dẫn cụ thể và đơn giản hóa thủ tục chứng minh khoản chi. Có thể xem xét chấp nhận phiếu thu hoặc các chứng từ thanh toán điện tử làm căn cứ để được giảm trừ, đồng thời quy định rõ ràng về việc ủy quyền quyết toán để tránh làm phức tạp hóa quá trình cho cả người nộp thuế và doanh nghiệp.
Việc đơn giản hóa thủ tục sẽ giúp chính sách phát huy hiệu quả tối đa, đảm bảo người dân dễ dàng tiếp cận và thụ hưởng lợi ích, đồng thời giảm thiểu gánh nặng hành chính cho các bên liên quan.