Phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội đang đối mặt với thách thức lớn về nguồn vốn tại Việt Nam. Các chuyên gia nhận định rằng để xây dựng một thị trường nhà ở cho thuê đủ lớn trong 10 năm tới, cần có giải pháp đồng bộ và hiệu quả nhằm huy động được nguồn vốn dài hạn với chi phí thấp, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tín dụng ngân hàng.
Diễn biến chi tiết
TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, chỉ ra rằng cả nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê đều đòi hỏi lượng vốn đầu tư rất lớn và thời gian thu hồi vốn kéo dài hàng chục năm. Điều này khiến mô hình khó có thể dựa vào nguồn tín dụng ngân hàng truyền thống do sự mất cân đối về kỳ hạn vốn của hệ thống ngân hàng. Ngân hàng chủ yếu huy động vốn ngắn hạn nhưng lại phải cho vay trung và dài hạn, dẫn đến khó duy trì lãi suất thấp cho các khoản vay dài hạn nếu không có hỗ trợ từ ngân sách.
Minh chứng rõ nét là gói tín dụng ưu đãi 145.000 tỷ đồng dành cho nhà ở xã hội, sau hơn ba năm triển khai, tỷ lệ giải ngân chỉ đạt khoảng 2%. Điều này cho thấy việc kỳ vọng tín dụng ưu đãi trở thành nguồn vốn chủ lực là rất khó khả thi.
Tác động & Nhận định
Để thay đổi cách tiếp cận, TS. Lê Xuân Nghĩa đề xuất cần sử dụng nguồn vốn đầu tư công và các nguồn lực tài chính của Chính phủ. Ông nhấn mạnh rằng chỉ có trái phiếu Chính phủ mới có khả năng huy động nguồn vốn dài hạn khoảng 20 năm với chi phí vốn thấp, ước tính khoảng 3-4% mỗi năm. Điều này sẽ giúp giải quyết bài toán về kỳ hạn và chi phí vốn, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của thị trường nhà ở cho thuê và xã hội, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.