Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn trong việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công khi sau 7 tháng đầu năm, tỷ lệ giải ngân chỉ đạt 41,9% kế hoạch Thủ tướng giao, tương đương hơn 445.000 tỷ đồng. Mặc dù cao hơn về cả tỷ lệ và quy mô so với cùng kỳ năm 2025, con số này vẫn chưa đạt yêu cầu đặt ra cho tổng mức đầu tư công kỷ lục hơn 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026.
Diễn biến chi tiết
Để hoàn thành mục tiêu, bình quân mỗi tháng trong 5 tháng cuối năm cần phải giải ngân khoảng 117.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều “điểm nghẽn” đang cản trở tiến độ. Các vấn đề chính bao gồm: thiếu hụt nguồn cung vật liệu xây dựng, giá nguyên vật liệu và nhiên liệu tăng cao làm phát sinh nhu cầu điều chỉnh hợp đồng, công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng kéo dài do điều chỉnh quy hoạch hoặc sự chưa đồng thuận của người dân. Ngoài ra, nhiều dự án mới vẫn trong giai đoạn hoàn thiện thủ tục đầu tư và lựa chọn nhà thầu. Các dự án ODA cũng gặp khó khăn với quy trình đấu thầu, giải ngân phức tạp cùng với biến động tỷ giá.
Đáng chú ý, vẫn còn 5 bộ, ngành và địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới 10% hoặc thậm chí chưa giải ngân, cho thấy sự chênh lệch lớn về năng lực triển khai giữa các đơn vị.
Tác động & Nhận định
Việc chậm trễ giải ngân đầu tư công có thể ảnh hưởng tiêu cực đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong những tháng cuối năm. Đầu tư công được xem là một trong những động lực chính thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm và kích thích các ngành kinh tế khác.
- Kích thích kinh tế: Việc đưa nguồn vốn lớn vào nền kinh tế sẽ thúc đẩy tổng cầu, tạo động lực cho các doanh nghiệp xây dựng, vật liệu và dịch vụ liên quan.
- Cải thiện hạ tầng: Đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thu hút đầu tư nước ngoài và hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh.
- Áp lực lên chính sách: Chính phủ có thể cần đưa ra các giải pháp mạnh mẽ hơn để tháo gỡ vướng mắc, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường giám sát để đảm bảo tiến độ giải ngân.
Nếu các nút thắt không được giải quyết kịp thời, rủi ro không đạt được mục tiêu giải ngân là rất cao, điều này sẽ làm giảm hiệu quả của chính sách tài khóa trong việc hỗ trợ nền kinh tế.