Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng số vốn đầu tư công đã được giải ngân trên toàn quốc đạt 356.935,1 tỷ đồng, tương đương 35,5% kế hoạch do Thủ tướng Chính phủ giao. Con số này cao hơn 38.361,9 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025 về giá trị tuyệt đối, mặc dù tỷ lệ giải ngân lại thấp hơn 0,5 điểm phần trăm.
Diễn biến chi tiết
Theo Bộ Tài chính, nếu không tính 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương (tương đương 32.511,3 tỷ đồng) được tiết kiệm để đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân của cả nước sẽ đạt khoảng 36,7% trên tổng kế hoạch vốn 972.074,7 tỷ đồng. Dù vậy, tiến độ giải ngân vẫn chưa đạt kỳ vọng do nhiều khó khăn kéo dài.
Các vướng mắc chính bao gồm
- Thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng: Nhu cầu vật liệu tăng cao do đẩy mạnh đầu tư công, nhưng nguồn cung chưa đáp ứng kịp, và việc điều phối giữa các vùng còn thiếu đồng bộ.
- Biến động giá cả: Giá xăng dầu và chi phí vận chuyển biến động mạnh, làm phát sinh chênh lệch chi phí và yêu cầu điều chỉnh hợp đồng nhiều dự án.
- Giải phóng mặt bằng: Đây vẫn là một “điểm nghẽn” lớn. Nhiều địa phương gặp khó khăn trong việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá và phương án đền bù, khiến nhiều dự án không thể triển khai theo kế hoạch.
- Năng lực hạn chế: Năng lực và trách nhiệm của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu còn hạn chế, thiếu chủ động trong triển khai.
Tác động & Nhận định
Tiến độ giải ngân đầu tư công là yếu tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh hiện tại. Việc giải ngân chậm có thể ảnh hưởng đến:
- Tăng trưởng GDP: Đầu tư công là động lực chính của GDP, nếu giải ngân không đạt kế hoạch sẽ ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
- Hiệu quả sử dụng vốn: Vốn không được giải ngân kịp thời gây lãng phí nguồn lực và chậm trễ trong việc hoàn thành các công trình hạ tầng thiết yếu.
- Niềm tin nhà đầu tư: Tiến độ giải ngân chậm có thể báo hiệu những khó khăn trong triển khai chính sách và thực thi dự án.
Chính phủ và các bộ ngành cần tiếp tục rà soát, tháo gỡ các “điểm nghẽn” về vật liệu, giải phóng mặt bằng và nâng cao năng lực chủ đầu tư, nhà thầu để đảm bảo mục tiêu giải ngân và phát huy hiệu quả vốn đầu tư công trong những tháng cuối năm.