Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đang đối mặt với bài toán nan giải để chen chân vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn FDI. Theo các chuyên gia, sự thiếu hụt về quy mô và năng lực cạnh tranh khiến các doanh nghiệp nội địa khó thay thế các nhà cung ứng truyền thống ngoại quốc.
Rào cản quy mô và chất lượng
Tại tọa đàm tổ chức ngày 8/10, đại diện Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam (VASI) nhấn mạnh rằng các tập đoàn FDI thường mang theo mạng lưới cung ứng sẵn có khi đầu tư vào Việt Nam. Các doanh nghiệp toàn cầu hầu như không có lý do để thay đổi đối tác quen thuộc sang một doanh nghiệp nội địa nếu không có lợi thế vượt trội về giá thành và chất lượng.
Thực tế cho thấy, ngành hỗ trợ chỉ thành công khi dung lượng thị trường nội địa đủ lớn để đạt hiệu quả kinh tế theo quy mô (economies of scale), điển hình như trường hợp ngành xe máy trước đây. Ngược lại, ngành công nghiệp ô tô với quá nhiều dòng xe và quy mô sản lượng từng mẫu còn thấp khiến tỷ lệ nội địa hóa vẫn chưa đạt kỳ vọng.
Tác động & Nhận định
Để gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu, các doanh nghiệp sản xuất phụ trợ trong nước cần chuẩn bị chiến lược bài bản:
- Nâng cao năng lực công nghệ: Đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe để đóng vai trò nhà cung ứng thay thế.
- Tìm kiếm thị trường ngách: Tận dụng các lĩnh vực FDI định hướng tiêu thụ nội địa thay vì chỉ phụ thuộc xuất khẩu.
- Chính sách hỗ trợ: Cần có cơ chế thúc đẩy liên kết thực chất giữa khối FDI và doanh nghiệp sản xuất công nghiệp phụ trợ trong nước.