Sự thất bại và đóng cửa của các doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) không đồng nghĩa với việc toàn bộ giá trị kinh tế mà họ tạo ra bị xóa sổ hoàn toàn. Dù giải thể khiến nhân sự mất việc và nhà đầu tư mất vốn, quá trình hoạt động trước đó của doanh nghiệp vẫn đóng góp đáng kể vào việc đào tạo nhân lực và tích lũy tri thức cho thị trường.
Theo ghi nhận từ báo Dân trí, góc nhìn mới về chu kỳ phát triển doanh nghiệp cho thấy thất bại là chi phí tất yếu để nền kinh tế thử nghiệm các mô hình kinh doanh hiệu quả.
Startup đóng góp gì trước khi giải thể?
Nghiên cứu và thực tế hoạt động của nhiều doanh nghiệp cho thấy những tác động tích cực trong vòng đời hoạt động:
- Chuyển giao tri thức và kinh nghiệm: Trường hợp nền tảng công nghệ bất động sản Propzy thành lập năm 2016, từng huy động hơn 30 triệu USD và mở khoảng 30 trung tâm giao dịch. Dù dừng hoạt động vào năm 2022 khiến khoảng 200 nhân viên mất việc, đội ngũ này đã tích lũy kỹ năng thực tế về dữ liệu và vận hành công nghệ trong giao dịch bất động sản.
- Động lực tạo việc làm mới: Báo cáo của World Bank (Ngân hàng Thế giới) về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo chỉ ra rằng các doanh nghiệp tăng trưởng cao đã tạo thêm hơn 1,4 triệu việc làm tại Việt Nam trong giai đoạn 2017-2020, trong khi phần còn lại của khu vực tư nhân mất ròng khoảng 1,1 triệu việc làm.
- Tái phân bổ nguồn lực: Dẫn nghiên cứu kinh tế từ John Haltiwanger, các doanh nghiệp trẻ đóng vai trò chủ lực trong việc mở rộng cơ hội việc làm mới, dù luôn đi kèm tỷ lệ rủi ro thu hẹp hoặc đóng cửa cao.
Tác động tới nhà đầu tư
Đối với nhà đầu tư mạo hiểm và cộng đồng đầu tư tư nhân, việc nhận diện chu kỳ thất bại mang lại nhiều ý nghĩa thực tiễn:
- Nguồn lực nhân sự chất lượng cao: Các dự án dừng bước giải phóng lực lượng lao động đã qua đào tạo, sở hữu kỹ năng thị trường thực chiến cho các doanh nghiệp khác tuyển dụng.
- Tối ưu hóa chiến lược rót vốn: Nhận thức rõ bản chất rủi ro cao của nhóm doanh nghiệp trẻ giúp nhà đầu tư phân bổ danh mục thận trọng hơn, xem chi phí giải thể như một phần quy luật sàng lọc của nền kinh tế đổi mới sáng tạo.