Sau giai đoạn tăng trưởng bùng nổ, ngành sầu riêng Việt Nam đang đối mặt với áp lực giảm giá chưa từng có do nguồn cung tăng nhanh và cạnh tranh ngày càng gay gắt. Nhiều chuyên gia và doanh nghiệp xuất khẩu dự báo, giá sầu riêng có thể tiếp tục giảm 5-10% mỗi năm nếu tình trạng cung vượt cầu tiếp diễn.
Diễn biến chi tiết
Trong 5 tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt 562,4 triệu USD, tăng mạnh so với cùng kỳ. Trong đó, sầu riêng tươi đóng góp 483,1 triệu USD (tăng 43,4%) và sầu riêng đông lạnh đạt 77,9 triệu USD (tăng 60,3%). Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu sầu riêng lớn nhất của Việt Nam. Đáng chú ý, hệ thống truy xuất nguồn gốc sầu riêng đã được triển khai trên toàn quốc từ ngày 1/7, nhằm quản lý mã số vùng trồng và kiểm soát chất lượng xuất khẩu.
Ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc VCCI-HCM, cho biết sầu riêng đã trở thành một trong những ngành hàng tăng trưởng ấn tượng nhất của nông nghiệp Việt Nam, với sản lượng từ 366.000 tấn năm 2015 lên hơn 1,5 triệu tấn năm 2024 trên diện tích gần 180.000 ha. Kim ngạch xuất khẩu dự kiến đạt khoảng 4 tỷ USD vào năm 2025.
Tác động & Nhận định
Tốc độ mở rộng diện tích trồng sầu riêng quá nhanh đã kéo theo nhiều hệ lụy, chủ yếu là áp lực về giá. Nguồn cung tăng đột biến trong khi nhu cầu có thể không theo kịp đang tạo ra sức ép giảm giá liên tục.
- Rủi ro cho nông dân: Việc giá sầu riêng giảm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của nông dân, đặc biệt là những người đã đầu tư lớn vào việc mở rộng diện tích trồng.
- Thách thức quản lý chất lượng: Mặc dù hệ thống truy xuất nguồn gốc đã được triển khai, việc kiểm soát chất lượng và tuân thủ các quy định thị trường nhập khẩu vẫn là yếu tố then chốt để duy trì giá trị và uy tín cho sầu riêng Việt Nam.
- Cần đa dạng hóa thị trường: Phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc có thể là rủi ro nếu có bất kỳ thay đổi nào trong chính sách nhập khẩu hoặc cạnh tranh từ các quốc gia khác. Việc tìm kiếm và mở rộng sang các thị trường mới là cần thiết để giảm thiểu rủi ro.
Các doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần có giải pháp để ổn định sản lượng, nâng cao chất lượng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành sầu riêng.