Giá phân bón thế giới, đặc biệt là Urea, đang có xu hướng tăng mạnh và được dự báo có thể quay lại vùng đỉnh năm 2022. Nguyên nhân chính đến từ sự leo thang của xung đột địa chính trị ở Trung Đông, đẩy giá năng lượng tăng vọt và làm thắt chặt nguồn cung trên thị trường toàn cầu.
Diễn biến chi tiết
Hoạt động sản xuất và tiêu thụ phân bón toàn cầu chịu ảnh hưởng lớn từ giá năng lượng và tình hình cung cầu. Trong tháng 3/2026, giá dầu thô (Crude Oil) giao dịch trung bình ở mức 86,5 USD/thùng, tăng 24% so với tháng trước và 21% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự tăng vọt này kéo theo giá Urea tại các thị trường chính cũng bật tăng mạnh, đạt mức trung bình 566 USD/short ton trong tháng 3/2026, tăng 24% theo tháng và 55% theo năm, tiếp nối xu hướng tăng từ năm 2025 sau hai năm đi ngang. Chứng khoán SHS nhận định, nếu xung đột tiếp diễn, giá Urea có thể đạt 600 - 630 USD/thùng, tương đương đỉnh năm 2022.
Tác động & Nhận định
- Giá năng lượng cao: Là nguyên liệu đầu vào quan trọng, giá dầu tăng sẽ trực tiếp đẩy chi phí sản xuất phân bón lên cao, từ đó tác động đến giá bán.
- Cán cân cung – cầu thắt chặt: Thị trường phân bón toàn cầu đang đối mặt với sự mất cân bằng, không hẳn do thiếu hụt công suất mà chủ yếu do nguồn cung và cầu tập trung vào các quốc gia có ảnh hưởng lớn (Trung Quốc, Ma-rốc, Nga, Mỹ). Điều này làm tăng rủi ro về nguồn cung khi có biến động địa chính trị hoặc chính sách thương mại.
- Tính bền vững của giá: Mặc dù dự báo giá Urea có thể đạt đỉnh cũ, nhưng khả năng duy trì mức giá này không lâu. Các yếu tố như việc OPEC tăng sản lượng khai thác dầu hoặc các nước lớn (Mỹ, Nga) xả kho dự trữ chiến lược có thể giúp ổn định lại giá dầu và từ đó hạ nhiệt giá phân bón.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến xung đột địa chính trị và chính sách năng lượng toàn cầu để đánh giá tác động đến ngành phân bón Việt Nam.