Đại biểu Quốc hội đã nêu lên một thực trạng đáng báo động: với thu nhập bình quân 9 triệu đồng/tháng, người lao động phải đối mặt với giá nhà ở xã hội lên đến hơn 1 tỷ đồng cho căn hộ 50m², tương đương khoảng 10 năm thu nhập. Thực trạng này cho thấy sự chênh lệch lớn giữa khả năng chi trả của người dân và giá nhà, đặc biệt là trong bối cảnh nhiều địa phương có mức thu nhập thấp hơn. Bên cạnh đó, các quy định về xét duyệt hồ sơ mua nhà ở xã hội cũng đang gây khó khăn cho người lao động.
Diễn biến chi tiết
Tại phiên thảo luận của Quốc hội về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, đại biểu Phan Thị Thúy Linh – Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng, đã phản ánh những băn khoăn của công nhân, người lao động về vấn đề nhà ở. Bà Linh chỉ ra rằng quy trình xét duyệt hồ sơ và chứng minh thu nhập còn quá phức tạp, kéo dài, thậm chí mất cả năm, gây nản lòng cho người đăng ký. Bà đề nghị cần quy định rõ thời hạn xét duyệt hồ sơ trong luật và công khai, minh bạch các tiêu chí ưu tiên khi số lượng hồ sơ vượt quá số căn hộ, thay vì chỉ bốc thăm.
Đại biểu cũng nhấn mạnh rằng, với thu nhập trung bình cả nước khoảng 9 triệu đồng/tháng (hoặc chỉ 6-8 triệu đồng/tháng ở một số địa phương), việc sở hữu một căn nhà ở xã hội giá trên 1 tỷ đồng là rất khó khăn. Ngay cả với nhà thuê, chi phí khoảng 5 triệu đồng/tháng cũng là gánh nặng lớn, khiến người lao động không đủ khả năng chi trả.
Tác động & Nhận định
- Gia tăng áp lực tài chính: Giá nhà ở xã hội cao làm tăng áp lực tài chính lên người lao động có thu nhập thấp và trung bình, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và khả năng tích lũy.
- Cản trở mục tiêu an sinh xã hội: Chính sách nhà ở xã hội nhằm đảm bảo an sinh xã hội, nhưng nếu giá không phù hợp, mục tiêu này sẽ khó đạt được, dẫn đến tình trạng thiếu nhà ở cho người có thu nhập thấp.
- Yêu cầu cải cách chính sách: Các đề xuất về rút ngắn thời gian xét duyệt, minh bạch tiêu chí ưu tiên và xem xét lại cách tính giá nhà là cần thiết để chính sách nhà ở xã hội thực sự hiệu quả và tiếp cận được đối tượng mục tiêu.
Để giải quyết vấn đề này, cần có sự điều chỉnh chính sách toàn diện, bao gồm cả cơ chế xác định giá, quy trình xét duyệt và hỗ trợ tài chính để đảm bảo nhà ở xã hội thực sự là giải pháp cho người thu nhập thấp.