Nông dân trồng lúa tại nhiều địa phương đang phải đối mặt với áp lực kép khi giá lúa thu mua sụt giảm mạnh, trong khi chi phí vật tư đầu vào, đặc biệt là giá phân bón, neo ở mức cao. Tình trạng này khiến biên lợi nhuận của người sản xuất bị thu hẹp đáng kể, nhiều hộ chỉ thu về chưa tới 2 triệu đồng tiền lãi sau ba tháng gieo trồng trên diện tích cả nghìn mét vuông.
Áp lực kép từ chi phí và giá bán
Diễn biến bất lợi trên thị trường nông sản xuất phát từ sự mất cân đối cung cầu cục bộ và biến động chi phí đầu vào. Chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật tăng cao đã đẩy tổng giá thành sản xuất lúa lên mức kỷ lục. Ngược lại, giá lúa thương phẩm giảm khiến doanh thu thực tế không đủ bù đắp công sức và vốn đầu tư bỏ ra. Nhiều nông dân buộc phải tìm kiếm việc làm thời vụ để trang trải cuộc sống gia đình.
Tác động & Nhận định
Thực trạng này tạo ra những tác động trực tiếp tới chuỗi giá trị ngành lương thực:
- Doanh nghiệp xuất khẩu gạo: Có thể hưởng lợi ngắn hạn từ giá nguyên liệu đầu vào giảm, tuy nhiên rủi ro dài hạn về việc suy giảm diện tích gieo trồng có thể ảnh hưởng đến nguồn cung nguyên liệu đạt chuẩn.
- Doanh nghiệp phân bón: Mặc dù duy trì được mức giá bán cao, nhưng sức mua sụt giảm do người dân cắt giảm phân bón hoặc bỏ vụ có thể làm giảm sản lượng tiêu thụ nội địa.
- Nhà đầu tư: Cần thận trọng khi đánh giá nhóm cổ phiếu gạo như LTG, TAR hay phân bón như DPM, DCM, theo dõi sát xu hướng nhu cầu tiêu thụ và các biện pháp hỗ trợ bình ổn giá của Chính phủ.