Giá dầu thô toàn cầu đã chứng kiến mức tăng mạnh nhất trong 6 năm vào thứ Hai, sau khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Tehran và Washington liên quan đến quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Diễn biến chi tiết
Giá dầu Brent kỳ hạn đã tăng 10,7%, chốt phiên ở mức 84,2 USD/thùng, đánh dấu mức tăng mạnh nhất trong một ngày kể từ tháng 5/2020. Tương tự, giá dầu West Texas Intermediate (WTI) kỳ hạn cũng tăng 10,5%, đóng cửa ở mức 78,9 USD/thùng. Ông Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng "Chúng tôi đang tái áp đặt LỆNH PHONG TỎA IRAN, được đặt tên như vậy vì nó chỉ ngăn chặn tàu thuyền hoặc khách hàng của Iran ra vào. Tất cả các quốc gia khác sẽ được sử dụng eo biển một cách công bằng và tự do". Ông cũng nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ bảo vệ giao thông hàng hải tại Hormuz nhưng yêu cầu bồi thường tương đương 20% tổng giá trị hàng hóa vận chuyển.
Quyết định tái áp đặt lệnh phong tỏa được đưa ra sau chuỗi các cuộc tấn công qua lại giữa Mỹ và Iran vào cuối tuần. Quân đội Mỹ đã tấn công 140 mục tiêu vào thứ Bảy và tiếp tục một đợt tấn công khác vào Chủ nhật nhằm vào Iran, theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM). Các cuộc tấn công này là để đáp trả việc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tấn công một tàu container đi qua eo biển Hormuz. Iran sau đó đã đáp trả bằng các cuộc tấn công vào các cơ sở quân sự của Mỹ ở Jordan, Kuwait, Bahrain và Oman. Truyền thông nhà nước Iran ban đầu tuyên bố IRGC đã đóng cửa eo biển Hormuz, nhưng quân đội Mỹ đã bác bỏ, khẳng định eo biển vẫn mở cửa.
Tác động & Nhận định
- Giá dầu tăng vọt: Xung đột tại Trung Đông, đặc biệt là việc phong tỏa eo biển Hormuz – một tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng của thế giới – ngay lập tức đẩy giá dầu lên cao. Điều này có thể ảnh hưởng đến chi phí năng lượng toàn cầu và lạm phát.
- Rủi ro địa chính trị: Sự leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran làm tăng rủi ro địa chính trị, có thể gây biến động cho thị trường tài chính toàn cầu và ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư.
- Tác động đến Việt Nam: Việt Nam là nước nhập khẩu dầu ròng, nên việc giá dầu tăng cao sẽ làm tăng chi phí sản xuất và vận chuyển trong nước, có thể gây áp lực lên lạm phát và lợi nhuận của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận tải, sản xuất sử dụng nhiều năng lượng. Tuy nhiên, các doanh nghiệp dầu khí thượng nguồn có thể hưởng lợi từ giá dầu tăng.
Diễn biến này cho thấy tầm quan trọng của các yếu tố địa chính trị đối với thị trường hàng hóa. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao tình hình để đánh giá rủi ro và cơ hội tiềm ẩn.