Nhiều chủ doanh nghiệp tại Việt Nam đang gặp khó khăn lớn khi thực hiện thủ tục giải thể công ty đã dừng hoạt động từ lâu. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự thiếu hiểu biết về quy định pháp luật thuế, dẫn đến phát sinh các khoản nợ lệ phí và tiền phạt chậm nộp lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng.
Gánh nặng tiền phạt và nợ nghĩa vụ thuế
Nhiều trường hợp doanh nghiệp sau khi tạm ngừng kinh doanh đã bỏ bẵng, không nộp báo cáo thuế định kỳ vì nghĩ rằng không phát sinh doanh thu thì không có nghĩa vụ. Khi quay lại làm thủ tục "khai tử", doanh nghiệp bị cơ quan quản lý chuyển sang trạng thái "không hoạt động tại địa chỉ đăng ký".
Điển hình, một doanh nghiệp tạm ngừng từ năm 2013 khi muốn đóng mã số thuế đã bị truy thu hơn 64,8 triệu đồng, bao gồm:
- 22 triệu đồng lệ phí môn bài tích lũy nhiều năm.
- 16,2 triệu đồng tiền chậm nộp.
- Hơn 23 triệu đồng tiền phạt liên quan đến chậm nộp hồ sơ khai thuế GTGT và TNDN.
- Cộng thêm khoảng 15 triệu đồng chi phí thuê dịch vụ pháp lý để xử lý hồ sơ.
Tác động & Đề xuất giải pháp
Thực trạng này phản ánh rào cản lớn trong việc rút lui khỏi thị trường của các doanh nghiệp siêu nhỏ và startup:
- Rủi ro tài chính cá nhân: Người đại diện pháp luật bị treo mã số thuế cá nhân, hạn chế xuất cảnh hoặc không thể thành lập pháp nhân mới cho đến khi xử lý xong nghĩa vụ.
- Cần cơ chế rút gọn: Các chuyên gia kiến nghị cần sớm ban hành quy trình giải thể rút gọn hoặc cơ chế xóa sổ tự động cho các doanh nghiệp không còn tài sản, không phát sinh giao dịch và có rủi ro thấp nhằm giảm tải thủ tục hành chính.