Nhiều freelancer, KOL, KOC và cá nhân kinh doanh trên các nền tảng số đang nhầm lẫn về nghĩa vụ thuế của mình. Họ cho rằng việc các đơn vị chi trả đã khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại nguồn đồng nghĩa với việc hoàn thành trách nhiệm thuế. Tuy nhiên, theo quy định mới tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP, các cá nhân này vẫn có trách nhiệm rà soát, tổng hợp toàn bộ thu nhập để quyết toán thuế chính xác, tránh rủi ro bị xử phạt do kê khai sai. Đây là một điểm quan trọng mà nhiều người đang bỏ qua, tiềm ẩn nguy cơ về pháp lý và tài chính.
Diễn biến chi tiết
Tại một hội thảo gần đây, câu hỏi về việc hoàn thành nghĩa vụ thuế khi đã bị khấu trừ 10% tại nguồn được đặt ra nhiều nhất bởi những người kinh doanh online và người sáng tạo nội dung đa kênh. Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế), đã làm rõ vấn đề này. Bà cho biết Nghị định 253/2026/NĐ-CP tiếp tục cụ thể hóa các nội dung của Luật Thuế TNCN, đặc biệt là các phương pháp xác định nghĩa vụ thuế đối với hoạt động thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số.
Điều cốt lõi là cần xác định đúng bản chất của hoạt động kinh doanh, loại thu nhập phát sinh và tổng doanh thu thực tế để áp dụng đúng thuế suất. Các thuật ngữ như KOL/KOC/affiliate/freelancer hay người sáng tạo nội dung số chỉ là cách gọi phổ biến, còn về mặt pháp lý, cần căn cứ vào hợp đồng, quyền, nghĩa vụ của các bên và cách thức tổ chức hoạt động để phân loại thu nhập là từ hoạt động kinh doanh hay từ tiền công, tiền lương. Việc hiểu rõ vấn đề này là cực kỳ quan trọng để đảm bảo tuân thủ đúng quy định thuế.
Tác động & Nhận định
- Tăng cường minh bạch hóa: Quy định mới nhằm siết chặt quản lý thuế đối với các hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, vốn đang phát triển mạnh mẽ.
- Rủi ro cho người nộp thuế: Các cá nhân không rà soát và quyết toán đầy đủ có thể đối mặt với các khoản phạt hành chính, lãi chậm nộp hoặc thậm chí là truy thu thuế.
- Yêu cầu về quản lý tài chính cá nhân: Người làm nghề tự do, KOC, KOL cần chủ động hơn trong việc theo dõi và tổng hợp thu nhập từ nhiều nguồn để đảm bảo kê khai chính xác. Điều này đòi hỏi họ phải có kiến thức cơ bản về thuế hoặc tìm đến sự tư vấn chuyên nghiệp.
- Thúc đẩy tuân thủ pháp luật: Chính sách này khuyến khích các cá nhân và đơn vị chi trả tuân thủ nghiêm ngặt hơn các quy định về thuế, góp phần tạo môi trường kinh doanh công bằng hơn.
Nhìn chung, quy định mới này đòi hỏi sự chủ động và hiểu biết sâu sắc hơn về thuế từ phía các cá nhân hoạt động trong nền kinh tế số, đồng thời đặt ra thách thức trong việc quản lý và tuân thủ thuế.