Liên minh châu Âu (EU) cùng với Nhật Bản, Australia, New Zealand, Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil đang thực hiện hàng loạt cập nhật các quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS). Những thay đổi này dự kiến sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, bao gồm rau quả, cà phê, chè, gia vị, thủy sản và nông sản chế biến.
Diễn biến chi tiết
Trong nửa cuối tháng 6/2026, Văn phòng SPS Việt Nam ghi nhận 34 thông báo SPS mới từ các thành viên WTO, với 21 dự thảo lấy ý kiến và 13 thông báo có hiệu lực. Các quy định mới này chủ yếu tập trung vào kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và các yêu cầu kiểm dịch đối với nông sản, thực phẩm nhập khẩu.
Đáng chú ý, EU đã đưa ra dự thảo sửa đổi quy định về mức dư lượng tối đa (MRL) cho 8 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật như azocyclotin, chlorfenapyr, cyhexatin, dicofol, endosulfan, fenarimol, fenpropathrin và profenofos. EU dự kiến hạ thấp nhiều ngưỡng dư lượng xuống mức giới hạn định lượng, do các hoạt chất này đã bị rút phê duyệt hoặc chưa từng được phê duyệt tại châu Âu từ lâu. Dự thảo này ảnh hưởng đến nhiều sản phẩm xuất khẩu mạnh của Việt Nam như trái cây, rau quả, hạt có dầu, chè, cà phê, gia vị, thịt và các sản phẩm động vật. Đặc biệt, mức dư lượng profenofos trên xoài, cà chua, hạt bông, rau mùi và các loại gia vị được đề xuất hạ thấp, những mặt hàng có kim ngạch thương mại quốc tế đáng kể.
Tác động & Nhận định
Việc các thị trường lớn đồng loạt siết chặt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, đặc biệt là dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, đặt ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Để duy trì và mở rộng thị phần, các nhà xuất khẩu cần:
- Nghiên cứu và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định mới của từng thị trường.
- Đầu tư vào quy trình sản xuất sạch, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc rõ ràng và tuân thủ liều lượng khuyến cáo.
- Cập nhật công nghệ truy xuất nguồn gốc để đảm bảo minh bạch và đáp ứng yêu cầu kiểm dịch.
- Sự thay đổi này có thể khiến chi phí sản xuất và kiểm định tăng lên, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để nâng cao chất lượng nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế về dài hạn.