Liên minh Châu Âu (EU) và Hoa Kỳ (Mỹ) đang tích cực đàm phán một thỏa thuận quan trọng về khoáng sản chiến lược, với mục tiêu chính là giảm bớt sự thống trị của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Động thái này được kỳ vọng sẽ tăng cường khả năng tiếp cận và đảm bảo nguồn cung các nguyên liệu thô cần thiết cho ngành công nghiệp công nghệ cao và năng lượng sạch của cả hai khối.
Diễn biến chi tiết
Các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh mối lo ngại ngày càng tăng về sự phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc đối với các loại khoáng sản quý hiếm và khoáng sản quan trọng khác. Thỏa thuận dự kiến sẽ tạo ra một khuôn khổ mới, cho phép các công ty EU được hưởng trợ cấp và ưu đãi thuế của Mỹ theo Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) – một đạo luật trị giá 370 tỷ USD nhằm thúc đẩy sản xuất năng lượng sạch trong nước Mỹ. Điều này sẽ giúp các nhà sản xuất xe điện và pin tại EU có thể cạnh tranh công bằng hơn trên thị trường Mỹ mà không bị coi là “ngoại thương” theo các quy định hiện hành.
Tác động & Nhận định
Thỏa thuận này, nếu được ký kết, sẽ có tác động đáng kể đến bức tranh địa chính trị và chuỗi cung ứng toàn cầu:
- Giảm thiểu rủi ro địa chính trị: Giúp EU và Mỹ giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc, vốn đang kiểm soát phần lớn hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản thiết yếu.
- Thúc đẩy sản xuất xanh: Khuyến khích đầu tư vào các dự án khai thác và chế biến khoáng sản bền vững tại các quốc gia đồng minh, đặc biệt là trong lĩnh vực xe điện và năng lượng tái tạo.
- Tăng cường hợp tác xuyên Đại Tây Dương: Củng cố liên minh kinh tế giữa EU và Mỹ, tạo ra một mặt trận thống nhất trong việc đối phó với các thách thức kinh tế và địa chính trị.
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, thỏa thuận này cho thấy xu hướng dịch chuyển và đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu, có thể tạo cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào các chuỗi giá trị mới hoặc hưởng lợi từ các dự án đầu tư FDI liên quan đến năng lượng tái tạo và khoáng sản tại khu vực. Tuy nhiên, tác động trực tiếp lên thị trường chứng khoán Việt Nam là không đáng kể.