Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa thông báo rằng hoạt động vận chuyển tàu thuyền, đặc biệt là các tàu chở dầu, đã được nối lại qua eo biển Hormuz. Diễn biến này diễn ra sau khi Phó Tổng thống J.D. Vance công bố một thỏa thuận điện tử đã đạt được giữa Mỹ và Iran, giảm bớt căng thẳng kéo dài tại tuyến đường hàng hải chiến lược này.
Diễn biến chi tiết
Ngày 15/6, Tổng thống Trump đã đăng trên Truth Social, khẳng định: "Các tàu thuyền đang bắt đầu di chuyển, nhiều tàu chở đầy dầu rời khỏi eo biển Hormuz. Chúng đang đi dọc theo phía Nam, hoàn toàn an toàn, bảo mật và nguyên vẹn. Còn có những tuyến đường đi khác nữa". Trước đó, Phó Tổng thống Vance cho biết các điều khoản của thỏa thuận đang được triển khai, dù một số vấn đề kỹ thuật và cơ chế vận hành lâu dài tại eo biển Hormuz vẫn cần tiếp tục đàm phán. Truyền thông Iran cũng xác nhận Tehran sẽ cho phép các tàu quá cảnh miễn phí trong vòng 60 ngày để tạo điều kiện cho các cuộc thương lượng tiếp theo, nhưng dự kiến sẽ áp dụng thu phí sau thời gian này.
Tác động & Nhận định
Việc thông thương trở lại tại eo biển Hormuz có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu và chuỗi cung ứng năng lượng. Đây là tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ tiêu thụ toàn cầu.
- Giảm rủi ro địa chính trị: Sự hạ nhiệt căng thẳng Mỹ-Iran giúp giảm bớt lo ngại về gián đoạn nguồn cung dầu, vốn có thể đẩy giá dầu lên cao. Điều này có lợi cho các nền kinh tế nhập khẩu dầu mỏ, bao gồm Việt Nam.
- Ổn định giá năng lượng: Với dòng chảy dầu mỏ được đảm bảo, thị trường năng lượng có thể duy trì sự ổn định hơn, tránh các cú sốc về giá ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và tiêu dùng.
- Thận trọng về an ninh: Dù vậy, ngành vận tải biển quốc tế vẫn thận trọng. Các chuyên gia an ninh hàng hải cảnh báo nguy cơ từ hệ thống thủy lôi mà Iran đã triển khai trong thời gian căng thẳng vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn. Việc phát hiện và vô hiệu hóa thủy lôi đòi hỏi các năng lực quân sự chuyên biệt, gây ra chi phí và rủi ro tiềm tàng.
Thỏa thuận này, dù còn các vấn đề kỹ thuật cần đàm phán, là một bước đi tích cực hướng tới sự ổn định ở Trung Đông và an ninh năng lượng toàn cầu.