Việc eo biển Hormuz, tuyến đường thủy huyết mạch vận chuyển gần 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu, được mở cửa trở lại sau xung đột có thể gây ra biến động lớn trên thị trường năng lượng. Dù các quốc gia sản xuất dầu vùng Vịnh như Saudi Arabia sẽ hoan nghênh, nhưng làn sóng dầu mỏ tràn ra thị trường sau đó có nguy cơ làm xói mòn quyền kiểm soát vốn đã mong manh của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).
Diễn biến chi tiết
Cuộc chiến với Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz đã khiến sản lượng của OPEC sụt giảm mạnh và dịch chuyển trung tâm ngành năng lượng ra khỏi Trung Đông. Các lựa chọn của Riyadh nhằm đối phó với những thay đổi này hiện khá hạn chế. Việc mở cửa trở lại dự kiến sẽ diễn ra thận trọng và nhiều tranh cãi do Iran mong muốn duy trì kiểm soát nhất định, dù Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định lưu lượng giao thông nên trở lại mức bình thường trước chiến tranh.
Điều chắc chắn là các quốc gia như Saudi Arabia, Bahrain, UAE, Qatar, Kuwait, Iraq và Iran đều sẽ tìm cách tối đa hóa xuất khẩu dầu để bù đắp những khoảng trống ngân sách khổng lồ do chiến tranh gây ra. Kể từ khi xung đột bùng nổ vào ngày 28/2, khu vực đã mất khoảng 13 triệu thùng dầu xuất khẩu mỗi ngày, tương đương khoảng 13% nguồn cung toàn cầu, dẫn đến thiệt hại hơn 80 tỷ USD doanh thu, chưa kể những thiệt hại về cơ sở hạ tầng năng lượng.
Tác động & Nhận định
- Áp lực nguồn cung: Lượng dầu lớn từ các nước vùng Vịnh đổ ra thị trường cùng lúc sẽ tạo áp lực giảm giá mạnh, gây khó khăn cho OPEC trong việc duy trì ổn định thị trường và giá dầu.
- Suy yếu quyền lực OPEC: Khả năng các thành viên OPEC, đặc biệt là Iran, tăng cường xuất khẩu để bù đắp thâm hụt ngân sách có thể dẫn đến việc vượt quá hạn ngạch, làm suy yếu sự đoàn kết và quyền lực của tổ chức này.
- Cơ hội cho người tiêu dùng: Giá dầu giảm có thể mang lại lợi ích cho các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ, bao gồm Việt Nam, thông qua giảm chi phí năng lượng và ổn định lạm phát.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao tiến độ mở cửa eo biển Hormuz và các chính sách sản lượng của OPEC. Sự bất ổn này có thể tạo ra biến động lớn trên thị trường hàng hóa, ảnh hưởng đến lợi nhuận của các công ty dầu khí và chi phí vận chuyển toàn cầu.