Hiện tượng El Nino được Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Mỹ (NOAA) dự báo sẽ xuất hiện vào tháng 6/2026, sớm hơn từ 2 đến 3 tháng so với các dự báo trước đó. Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro về thời tiết cực đoan, đặc biệt là tình trạng khô hạn kéo dài, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Diễn biến chi tiết
NOAA đã chỉ ra 5 yếu tố chính thúc đẩy sự xuất hiện sớm của El Nino. Quan trọng nhất là sự chuyển pha rất nhanh của nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm xích đạo trên Thái Bình Dương (khu vực NINO3.4). Từ đầu năm 2026, vùng nước lạnh La Nina còn sót lại đã nhanh chóng chuyển sang ấm lên, vượt ngưỡng trung tính và tiến dần tới ngưỡng El Nino. Sự thay đổi đột ngột này, cùng với sóng Kelvin chìm ấm lan truyền từ phía tây Thái Bình Dương, đã đẩy nhanh quá trình hình thành El Nino. Ngoài ra, sự suy yếu của gió tín phong và biến động áp suất biển cũng góp phần củng cố hiện tượng này.
Tác động & Nhận định
El Nino đến sớm có thể mang lại những tác động đáng kể cho Việt Nam và nền kinh tế toàn cầu:
- Nông nghiệp: Gây ra tình trạng khô hạn kéo dài ở miền Nam Việt Nam, khiến mùa mưa đến muộn và lượng mưa giảm, ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất cây trồng như lúa, cà phê, hồ tiêu. Điều này có thể đẩy giá các mặt hàng nông sản lên cao.
- Năng lượng: Nguy cơ thiếu nước cho thủy điện, dẫn đến tăng cường sử dụng nhiệt điện và tăng chi phí sản xuất năng lượng.
- Hàng hóa: Trên thị trường toàn cầu, El Nino thường gắn liền với biến động giá các loại hàng hóa như dầu cọ, cao su, đường, cà phê do ảnh hưởng đến các vùng sản xuất chính. Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao giá các mặt hàng này.
- Vĩ mô: Tăng rủi ro lạm phát do giá lương thực và năng lượng tăng cao, gây áp lực lên chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến El Nino và các chính sách ứng phó của chính phủ để đánh giá rủi ro và cơ hội trong các ngành liên quan.