El Niño, La Niña có thể đang âm thầm 'cứu' thế giới khỏi hạn hán toàn cầu

Nghiên cứu mới cho thấy hạn hán toàn cầu hiếm khi xảy ra đồng loạt, với các chu kỳ đại dương như El Niño và La Niña giúp phân tán rủi ro. Điều này góp phần bảo vệ nguồn cung lương thực thế giới khỏi các đợt hạn hán đồng thời trên diện rộng.

Xuất bản 03:38:23 6/3/2026Nguồn: tuoitre.vn

Nghiên cứu mới, được công bố trên tạp chí Communications Earth & Environment, đã phân tích các hồ sơ khí hậu kéo dài hơn một thế kỷ (từ năm 1901 đến 2020). Công trình này do Viện Công nghệ Ấn Độ Gandhinagar (IITGN) và Trung tâm Nghiên cứu Môi trường Helmholtz của Đức phối hợp thực hiện. Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá mức độ đồng thời của các đợt hạn hán trên quy mô toàn cầu.

Kết quả nghiên cứu đã đưa ra một cái nhìn lạc quan hơn về tình hình hạn hán toàn cầu. Theo đó, các đợt hạn hán xảy ra đồng thời trên phạm vi toàn cầu thực tế khá hiếm gặp, chỉ ảnh hưởng đến khoảng 1,8% đến 6,5% tổng diện tích đất liền tại cùng một thời điểm. Con số này thấp hơn đáng kể so với những ước tính trước đây, vốn cho rằng hạn hán có thể ảnh hưởng tới một phần sáu hành tinh.

Điều đặc biệt quan trọng là vai trò của các chu kỳ đại dương như El Niño và La Niña trong việc "phân tán" rủi ro này. Thay vì gây ra hạn hán đồng loạt trên diện rộng, các hiện tượng này giúp phân bổ và điều hòa lượng mưa, ngăn chặn sự xuất hiện của các đợt khô hạn cùng lúc ở nhiều khu vực quan trọng. Cơ chế tự nhiên này góp phần bảo vệ nguồn cung lương thực toàn cầu, âm thầm "cứu" thế giới khỏi nguy cơ khủng hoảng lương thực do hạn hán đồng thời trên diện rộng.

Phân tích từ TitanLabs AI

Phần này là nhận định do AI tổng hợp, tách biệt với nội dung và nguồn tin ở trên.

Luận điểm chính

Bài viết trình bày một nghiên cứu khoa học quan trọng, mang lại một góc nhìn mới và lạc quan hơn về rủi ro hạn hán toàn cầu. Phát hiện chính là hạn hán đồng thời trên diện rộng ít phổ biến hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây, chỉ ảnh hưởng một phần nhỏ diện tích đất liền. Điều này được cho là nhờ vào các chu kỳ đại dương tự nhiên như El Niño và La Niña, vốn đóng vai trò như một cơ chế phân tán rủi ro, ngăn chặn sự xuất hiện của các đợt hạn hán cục bộ cùng lúc trên toàn cầu.

Ý nghĩa của nghiên cứu này là rất lớn. Nó cung cấp một cái nhìn sâu sắc về các cơ chế tự điều chỉnh của hệ thống khí hậu Trái đất, cho thấy có những yếu tố tự nhiên đang "bảo vệ" thế giới khỏi những kịch bản hạn hán tồi tệ nhất. Đặc biệt, đối với an ninh lương thực toàn cầu, phát hiện này mang lại sự trấn an nhất định, vì khả năng xảy ra một cuộc khủng hoảng lương thực quy mô lớn do hạn hán đồng thời được đánh giá là thấp hơn.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chúng ta có thể bỏ qua các mối đe dọa từ biến đổi khí hậu. Nghiên cứu chỉ ra một cơ chế giảm thiểu rủi ro tự nhiên, nhưng áp lực từ sự thay đổi khí hậu do con người gây ra vẫn là một thách thức lớn. Việc hiểu rõ hơn về vai trò của El Niño và La Niña có thể giúp cải thiện các mô hình dự báo khí hậu và phát triển chiến lược thích ứng hiệu quả hơn cho ngành nông nghiệp và quản lý tài nguyên nước. Đây là một thông tin có giá trị cho các nhà hoạch định chính sách và nhà khoa học.