Mỹ và Iran đang có những bước tiến đáng kể trong các cuộc đàm phán nhằm đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động bình thường tại eo biển Hormuz – một tuyến đường hàng hải quan trọng toàn cầu. Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đàm phán đang “tiến triển tốt” và cảnh báo về khả năng tái diễn giao tranh nếu không đạt thỏa thuận, thời điểm và lộ trình thực hiện cụ thể vẫn chưa rõ ràng.
Diễn biến chi tiết
Các thông tin về dự thảo thỏa thuận được tiết lộ bởi các quan chức giấu tên từ khu vực và Mỹ, cho thấy sự nhạy cảm của quá trình đàm phán. Vào ngày 25/5, một phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Qalibaf dẫn đầu đã tới Qatar để tham gia đàm phán, sau cuộc gặp lịch sử với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tại Pakistan vào tháng trước. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei xác nhận hai bên đã đạt được đồng thuận về “phần lớn các vấn đề” tại Qatar, nhưng vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục xử lý. Ông Baghaei cũng thận trọng cho rằng “Không ai có thể khẳng định rằng điều đó đồng nghĩa một thỏa thuận sắp được ký kết”.
Trong 12 tuần kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, Tehran luôn khẳng định mọi thỏa thuận phải đặt quyền lợi của họ lên hàng đầu.
Tác động & Nhận định
- Giá dầu thô: Việc mở lại eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới, có thể dẫn đến tăng nguồn cung dầu thô toàn cầu, gây áp lực giảm giá dầu. Điều này sẽ tác động tích cực đến chi phí nhập khẩu năng lượng của các nền kinh tế, bao gồm Việt Nam.
- Thị trường hàng hóa: Nếu thỏa thuận thành công, rủi ro địa chính trị tại Trung Đông sẽ giảm bớt, có thể ảnh hưởng đến giá vàng và các kim loại quý vốn thường được xem là kênh trú ẩn an toàn.
- Kinh tế vĩ mô toàn cầu: Một thỏa thuận hòa bình sẽ loại bỏ một yếu tố bất ổn lớn, góp phần ổn định chuỗi cung ứng và môi trường đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, sự thận trọng của phía Iran cho thấy quá trình có thể kéo dài và vẫn tiềm ẩn rủi ro.
- Tác động tới NĐT Việt Nam: Việc giá dầu ổn định hơn có thể giúp các doanh nghiệp vận tải, sản xuất hưởng lợi từ chi phí đầu vào giảm. Đồng thời, sự ổn định kinh tế vĩ mô toàn cầu sẽ tạo môi trường thuận lợi hơn cho xuất khẩu của Việt Nam.