Lợi thế cạnh tranh truyền thống dựa trên chi phí nhân công và năng lực sản xuất đại trà của Việt Nam đang dần thu hẹp. Bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, các doanh nghiệp buộc phải tìm kiếm động lực cạnh tranh bền vững hơn để bứt phá trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Áp lực từ sự thu hẹp lợi thế truyền thống
Trong nhiều thập kỷ qua, chi phí nhân công thấp, khả năng mở rộng sản xuất nhanh và tính linh hoạt đã giúp Việt Nam trở thành điểm đến sản xuất hấp dẫn và tham gia sâu vào mạng lưới thương mại quốc tế. Tuy nhiên, khi mặt bằng kinh tế và thu nhập gia tăng, khoảng cách chi phí giữa Việt Nam và các đối thủ cạnh tranh trong khu vực đang dần bị thu hẹp.
Hiện nay, việc đáp ứng chi phí và tốc độ giao hàng chỉ còn là điều kiện cần chứ không còn là ưu thế tuyệt đối. Các chuỗi giá trị toàn cầu ngày càng khắt khe hơn, đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở gia công thô mà phải nâng cao chuẩn mực chất lượng hệ thống và giá trị gia tăng.
Tác động & Nhận định
Đối với cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh mang lại cả cơ hội lẫn thách thức lớn:
- Chuyển đổi chiến lược: Doanh nghiệp sản xuất cần đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ tự động hóa, nghiên cứu phát triển (R&D) và tiêu chuẩn xanh (ESG) để giữ chân khách hàng quốc tế.
- Góc nhìn đầu tư: Nhà đầu tư nên ưu tiên các doanh nghiệp có biên lợi nhuận cải thiện nhờ làm chủ công nghệ, sở hữu thương hiệu riêng hoặc nằm ở phân khúc giá trị gia tăng cao, thay vì phụ thuộc đơn thuần vào thâm dụng lao động giá rẻ.