Giám đốc Nghiên cứu Dragon Capital, bà Đặng Nguyệt Minh, cảnh báo rằng Việt Nam chỉ còn khoảng 3-5 năm để tiếp tục phụ thuộc vào nguồn vốn từ hệ thống ngân hàng. Với nhu cầu vốn khổng lồ ước tính gần 1.500 tỷ USD giai đoạn 2026-2030 để đạt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, kênh tín dụng ngân hàng chỉ có thể đáp ứng khoảng 25-30%.
Diễn biến chi tiết
Trong hơn một thập kỷ qua, thị trường tài chính Việt Nam đã chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc, từ VN-Index dao động quanh 200-300 điểm với thanh khoản vài trăm tỷ đồng mỗi phiên lên 1.800 điểm và thanh khoản hàng tỷ USD hiện nay. Tuy nhiên, để duy trì tốc độ tăng trưởng GDP cao và đạt mục tiêu thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần một lượng vốn đầu tư chưa từng có.
Theo tính toán của Dragon Capital, với tỷ lệ đầu tư/GDP khoảng 40%, tổng nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026-2030 ước tính lên tới gần 1.500 tỷ USD. Con số này tương đương 2,5 lần GDP năm 2025 và gấp khoảng 4 lần quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán hiện tại. Trong đó, kênh tín dụng ngân hàng được dự báo chỉ có thể đáp ứng khoảng 25-30% nhu cầu, và vốn FDI cùng các dòng vốn quốc tế đóng góp thêm khoảng 15-20%.
Tác động & Nhận định
Điều này có nghĩa là một phần vốn thiếu hụt khoảng 120-150 tỷ USD mỗi năm cần được bổ sung thông qua các kênh thị trường vốn, bao gồm cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp. Nếu tín dụng ngân hàng tiếp tục tăng trưởng 15-16% mỗi năm, vượt xa tốc độ tăng trưởng GDP thực (3-5%), tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam có thể vượt qua Thái Lan và Singapore trong vòng 5 năm tới, đạt mức cao nhất châu Á.
- Áp lực lên hệ thống ngân hàng: Sự phụ thuộc quá mức vào tín dụng ngân hàng có thể tạo ra rủi ro hệ thống và hạn chế khả năng cung cấp vốn dài hạn cho nền kinh tế.
- Cơ hội cho thị trường vốn: Phát triển mạnh mẽ thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp là cực kỳ cần thiết để huy động vốn, giảm áp lực cho ngân hàng và đa dạng hóa kênh dẫn vốn.
- Chính sách cần thay đổi: Các nhà hoạch định chính sách cần có những giải pháp đồng bộ để thúc đẩy tăng trưởng của thị trường vốn, bao gồm cả việc nâng hạng thị trường và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài bền vững hơn.