Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu Công ty Quản lý quỹ Dragon Capital, đã phân tích nguyên nhân dòng vốn ngoại liên tục rút ròng khỏi thị trường chứng khoán Việt Nam, dù nền kinh tế vĩ mô được đánh giá là rất khả quan. Bà nhấn mạnh rằng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường Việt Nam đã giảm một nửa so với năm 2016, chỉ còn khoảng 12% theo giá trị vốn hóa hiện tại.
Diễn biến chi tiết
Trong hội thảo "Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn", bà Minh cho biết để Việt Nam đạt mục tiêu quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, tăng trưởng GDP trung bình cần duy trì ở mức hai con số, kéo theo tỷ lệ đầu tư trên GDP phải đạt khoảng 40%. Nhu cầu vốn đầu tư cho giai đoạn 2026-2030 ước tính lên tới 1.500 tỷ USD, gấp đôi giai đoạn trước và gấp 4 lần quy mô toàn bộ thị trường chứng khoán hiện tại.
Theo tính toán của Dragon Capital, kênh tín dụng doanh nghiệp chỉ có thể đáp ứng khoảng 25-30% nhu cầu vốn, trong khi FDI đóng góp 15-20%. Điều này đồng nghĩa với việc nền kinh tế Việt Nam sẽ thiếu hụt khoảng 120-150 tỷ USD mỗi năm, buộc phải bù đắp thông qua các kênh khác như thị trường trái phiếu và cổ phiếu. Bà Minh cũng lưu ý rằng tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam đang ở mức 146%, cao hơn một số quốc gia phát triển như Mỹ, Đức, Ấn Độ, và nếu tiếp tục tăng trưởng 15-16% hàng năm, sẽ gây ra rủi ro trong dài hạn.
Tác động & Nhận định
Việc dòng vốn ngoại rút ròng cho thấy nhà đầu tư nước ngoài có những lo ngại nhất định về tính thanh khoản, cơ hội đầu tư hoặc những vấn đề nội tại của thị trường Việt Nam, dù bức tranh vĩ mô sáng sủa. Điều này đặt ra thách thức lớn cho việc huy động vốn dài hạn và phát triển thị trường vốn trong nước. Để giải quyết nghịch lý này, Việt Nam cần:
- Cải thiện hấp lực của thị trường chứng khoán: Tăng cường minh bạch, nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và cải thiện cơ chế giao dịch để thu hút lại dòng vốn ngoại.
- Đa dạng hóa các kênh dẫn vốn: Giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, phát triển mạnh mẽ thị trường trái phiếu và cổ phiếu để đáp ứng nhu cầu vốn khổng lồ của nền kinh tế.
- Nâng hạng thị trường: Đây là yếu tố then chốt để thu hút các quỹ đầu tư lớn hơn và dòng vốn ngoại bền vững hơn vào Việt Nam.