Khu vực Đông Nam Á lần đầu tiên kể từ năm 2018 không xuất hiện thêm bất kỳ kỳ lân công nghệ mới nào (startup định giá từ 1 tỷ USD trở lên). Báo cáo từ DealStreetAsia và Nikkei Asia ghi nhận dòng vốn đầu tư mạo hiểm đang chịu áp lực lớn trước sự suy giảm sức hút so với thị trường Mỹ và Trung Quốc.
Vì sao các startup Đông Nam Á hụt hơi?
Theo DealStreetAsia, dù vốn đầu tư cổ phần đã có tín hiệu hồi phục nhẹ nhờ thương vụ lớn của DayOne Data Centers, cơn sốt định giá cao đã hoàn toàn hạ nhiệt. Các nguyên nhân chính bao gồm:
- Chi phí vốn tăng cao: Lãi suất duy trì ở mức cao trên toàn cầu khiến dòng vốn mạo hiểm thận trọng hơn.
- Sự trỗi dậy của làn sóng AI: Dòng tiền dịch chuyển mạnh mẽ về các trung tâm công nghệ tại Mỹ và Trung Quốc thay vì phân bổ cho các thị trường cận biên.
- Hạn chế cấu trúc thị trường: Khung pháp lý khó dự đoán, thị trường vốn thiếu chiều sâu và rào cản khi mở rộng kinh doanh xuyên biên giới. Ông James Tan từ Quest Ventures nhận định các startup tại đây thường chỉ vận hành được nội bộ khu vực thay vì vươn tầm toàn cầu.
- Định giá suy giảm: Điển hình là Grab từng đạt định giá 39,6 tỷ USD khi niêm yết năm 2021, hiện vốn hóa chỉ còn khoảng 12,25 tỷ USD.
Tác động tới nhà đầu tư
- Cơ hội thoái vốn hẹp lại: Việc thiếu vắng các vòng gọi vốn quy mô lớn và thị trường IPO ảm đạm khiến các quỹ đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư cá nhân khó chốt lời.
- Khẩu vị rủi ro thay đổi: Nhà đầu tư chuyển dịch từ chiến lược đốt tiền giành thị phần sang ưu tiên dòng tiền dương và lợi nhuận thực tế.
- Thị trường Việt Nam: Theo ông Trung Hoàng từ VinaCapital Ventures, hệ sinh thái Việt Nam tập trung vào nhà sáng lập nội địa và thị trường trong nước, đòi hỏi các doanh nghiệp phải chứng minh năng lực tài chính bền vững thay vì dựa vào các vòng định giá kỳ lân ảo.