Tại phiên họp Quốc hội sáng 12/8, các đại biểu đã thảo luận về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội. Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh nhấn mạnh sự cần thiết của việc cân đối nguồn lực địa phương và gợi ý "bỏ bớt dự án nhỏ đi để tập trung vào dự án chính thực hiện liên kết vùng", nhằm đảm bảo tiến độ và hiệu quả của dự án trọng điểm này.
Diễn biến chi tiết
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng) bày tỏ quan ngại về việc ngân sách trung ương dự kiến bố trí giai đoạn 2026-2030 chỉ khoảng 59.700 tỷ đồng, trong khi sơ bộ tổng mức đầu tư phần tuyến chính lên đến 215.192 tỷ đồng. Ông Sơn đề xuất nguyên tắc ưu tiên vốn theo các đoạn tuyến có khả năng hoàn thành và khai thác độc lập, đồng bộ giữa công tác giải phóng mặt bằng và xây lắp, nhằm tránh tình trạng dàn trải nguồn lực.
Đại biểu cũng viện dẫn báo cáo giải trình đã tiếp thu theo hướng Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư khi không làm tăng tổng mức đầu tư, và cần báo cáo Quốc hội nếu tổng mức đầu tư tăng. Ông Sơn nhấn mạnh tính xác đáng của nội dung này, đặc biệt khi tỷ suất nội hoàn của dự án chỉ khoảng 10,84%, cho thấy biên hiệu quả không lớn. Thêm vào đó, báo cáo giải trình cho thấy nếu chỉ hỗ trợ tối đa 50% tổng mức đầu tư theo Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), phương án tài chính sẽ không khả thi, và cần khoảng 79% hỗ trợ để đảm bảo tính khả thi.
Tác động & Nhận định
Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội là một dự án hạ tầng giao thông có quy mô lớn và tầm quan trọng chiến lược, đóng vai trò kết nối liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho toàn bộ khu vực. Việc dồn nguồn lực và ưu tiên thực hiện dự án này sẽ tạo ra cú hích lớn cho ngành xây dựng và bất động sản tại các tỉnh, thành phố mà tuyến đường đi qua.
- Tăng cường liên kết vùng: Giúp giảm thời gian di chuyển, tăng cường giao thương, thúc đẩy phát triển kinh tế các địa phương.
- Thu hút đầu tư: Cơ sở hạ tầng đồng bộ là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư trong và ngoài nước vào các khu vực lân cận.
- Thách thức về vốn: Quy mô vốn lớn và tỷ suất nội hoàn chưa cao là thách thức, đòi hỏi các địa phương phải cân đối ngân sách và có thể cần cơ chế đặc thù để đảm bảo nguồn lực. Điều này có thể ảnh hưởng đến các dự án nhỏ khác, khi các địa phương buộc phải ưu tiên vốn cho Vành đai 5.
Nhìn chung, quyết tâm thực hiện dự án Vành đai 5 thể hiện định hướng phát triển hạ tầng mạnh mẽ của chính phủ, dù đi kèm với áp lực tài chính không nhỏ đối với ngân sách nhà nước và các địa phương liên quan.