Việc thiếu hụt dữ liệu phát thải đạt chuẩn theo Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đang trở thành thách thức lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam sang thị trường Liên minh Châu Âu (EU). Theo quy định mới, các mặt hàng chủ lực như sắt thép, nhôm và xi măng nếu không cung cấp được số liệu kiểm kê chính xác sẽ phải áp dụng giá trị mặc định, kèm theo mức chi phí cộng thêm đáng kể.
Rủi ro đội chi phí từ năm 2028
Từ năm 2028, khi CBAM bước vào giai đoạn thực thi toàn diện, hàng hóa xuất khẩu không đạt chuẩn minh bạch dữ liệu có thể gánh mức chi phí tăng thêm tới 30%. Điều này làm giảm mạnh năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu trong nước tại thị trường EU, một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam.
Tác động & Nhận định
- Áp lực tài chính: Chi phí tuân thủ và mua chứng chỉ carbon sẽ trực tiếp ăn mòn biên lợi nhuận của các doanh nghiệp sắt thép, nhôm và xi măng.
- Yêu cầu cấp bách: Doanh nghiệp buộc phải nhanh chóng đầu tư công nghệ kiểm kê phát thải, minh bạch hóa toàn bộ chuỗi cung ứng để tránh bị phạt nặng hoặc mất thị phần vào tay các đối thủ cạnh tranh đã chuẩn bị sẵn sàng.
- Khuyến nghị: Cơ quan quản lý cần sớm hỗ trợ khung pháp lý và hướng dẫn kỹ thuật giúp doanh nghiệp xây dựng cơ sở dữ liệu đạt chuẩn quốc tế.