Xung đột tại Trung Đông đang đẩy nhiều doanh nghiệp Việt Nam vào tình thế khó khăn khi các hãng tàu lớn buộc phải điều chỉnh lộ trình, kéo theo chi phí vận chuyển, bảo hiểm và phụ phí tăng đột biến.
Diễn biến chi tiết
Trung Đông được xác định là "điểm nghẽn chiến lược" trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nơi trung chuyển 25% lượng dầu thô và nhiều hàng hóa thiết yếu. Sự gián đoạn tại các tuyến hàng hải quan trọng đã buộc nhiều hãng tàu lớn như MSC, Maersk phải thay đổi lộ trình, thường xuyên phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi). Điều này kéo dài thời gian vận chuyển lên gấp 2-3 lần so với trước đây.
Chi phí phát sinh tăng theo nhiều lớp: cước vận tải biển tăng 54-72%, bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng gấp 2-4 lần, có thể lên tới 1 triệu USD cho một tàu và khó tìm đơn vị cung cấp. Ngoài ra, một số hãng tàu áp dụng điều khoản kết thúc hành trình tại cảng an toàn, dỡ hàng sớm và chuyển chi phí phát sinh cho chủ hàng, trung bình 800 USD mỗi lần điều chỉnh.
Tác động & Nhận định
- Gánh nặng chi phí: Doanh nghiệp Việt phải đối mặt với sự cộng hưởng của nhiều lớp chi phí cùng lúc, từ vận tải, bảo hiểm đến các khoản phụ phí ngoài hợp đồng, khiến việc dự báo và quản lý chi phí trở nên cực kỳ khó khăn.
- Thời gian giao hàng bất ổn: Lộ trình kéo dài và sự không chắc chắn trong lịch trình ảnh hưởng nghiêm trọng đến cam kết giao hàng với đối tác, có thể làm mất uy tín và cơ hội kinh doanh.
- Tác động vĩ mô: Chi phí vận tải tăng nhanh chóng sẽ lan sang giá năng lượng và mặt bằng giá chung, gây áp lực lên lạm phát và khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
- Khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA) cho thấy 89% doanh nghiệp bị ảnh hưởng từ trung bình đến nghiêm trọng bởi tình hình này, chủ yếu do chi phí tăng khó dự báo và thời gian giao hàng bất ổn.
Đây không chỉ là cú sốc về chi phí mà còn là thách thức lớn đối với khả năng thích ứng và quản lý rủi ro của doanh nghiệp Việt trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp.