Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu (AEF 2026), đại diện Nestlé Việt Nam nhận định năng lực của doanh nghiệp nội địa là yếu tố quyết định khả năng giữ lại giá trị từ dòng vốn đầu tư và hoạt động sản xuất tại Việt Nam. Doanh nghiệp cần chủ động chuyển dịch lên các công đoạn có hàm lượng kỹ thuật cao hơn thay vì thuần gia công.
Theo Znews dẫn phát ngôn của ông Khuất Quang Hưng, Phó tổng giám đốc Đối ngoại, Truyền thông và Phát triển Bền vững của Nestlé Việt Nam, các nhà máy hiện đại mở thêm không đồng nghĩa giá trị ở lại trong nước sẽ tăng nếu doanh nghiệp cung ứng nội địa không đảm nhận được các phần việc khó.
Thực trạng doanh nghiệp nội địa trong chuỗi giá trị thế nào?
- Đóng góp xuất khẩu còn khiêm tốn: Năm 2025, khối doanh nghiệp trong nước chỉ đóng góp 22,7% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, trong khi khu vực FDI chiếm tới 77,3%.
- Mức độ liên kết suy giảm: Dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam có liên kết với chuỗi giá trị toàn cầu đã giảm từ khoảng 35% năm 2009 xuống chỉ còn 18% vào năm 2023.
- Yêu cầu nâng cấp năng lực: Để tiến sâu, nhà cung cấp cần vượt qua các tiêu chuẩn cơ bản về chất lượng hay truy xuất nguồn gốc để tham gia các khâu thiết kế, kỹ thuật và phát triển sản phẩm.
Tác động tới nhà đầu tư
- Cơ hội bứt phá: Các doanh nghiệp phụ trợ, chế biến sâu và công nghiệp sản xuất sở hữu năng lực kỹ thuật cao, đáp ứng tiêu chuẩn ESG sẽ có lợi thế tiếp cận các hợp đồng lớn từ tập đoàn FDI đa quốc gia.
- Rủi ro biên lợi nhuận thấp: Các đơn vị chỉ dừng ở mức gia công đơn thuần hoặc cung cấp nông sản thô sẽ đối mặt với biên lợi nhuận mỏng và dễ bị thay thế trong chuỗi giá trị.
- Cần theo dõi: Khả năng phối hợp đa bên gồm chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, các chương trình phát triển nhà cung ứng của khối FDI và năng lực tiếp cận vốn mở rộng công nghệ của doanh nghiệp tư nhân.