Một doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam gần đây đã phải chịu thiệt hại gần 72.000 USD (tương đương khoảng 2 tỷ đồng) sau khi trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo trực tuyến. Kẻ gian đã lợi dụng lòng tin được xây dựng trong quá trình đàm phán qua mạng, cho thấy những rủi ro ngày càng lớn trong môi trường giao dịch số, đặc biệt là khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ.
Diễn biến chi tiết
Vụ việc trên là một trong nhiều trường hợp lừa đảo đang gia tăng, nhất là trong bối cảnh thương mại quốc tế của Việt Nam ngày càng mở rộng, với tổng kim ngạch đã vượt 930 tỷ USD vào năm 2025. Phó giáo sư Greeni Maheshwari, giảng viên ngành Quản trị, Đại học RMIT Việt Nam, nhận định rằng nhiều doanh nghiệp thiết lập quan hệ kinh doanh với các đối tác quốc tế mà chưa từng gặp trực tiếp. Các hành vi gian lận giờ đây không chỉ dừng lại ở việc giả mạo giấy tờ hay thanh toán, mà còn sử dụng AI để tạo email chuyên nghiệp, xây dựng hồ sơ doanh nghiệp giả mạo, hoặc thậm chí sao chép giọng nói và hình ảnh của lãnh đạo nhằm thao túng lòng tin ở quy mô lớn. Kẻ lừa đảo sử dụng danh tính số giả, website sao chép và thông tin bị rò rỉ để tạo ra các kịch bản rất thuyết phục.
Tác động & Nhận định
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không được kiểm soát hiệu quả, những rủi ro này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự ổn định tài chính của doanh nghiệp, làm suy giảm niềm tin kinh doanh và cản trở quá trình mở rộng sang các thị trường mới. Đối với nhà đầu tư, những vụ việc này làm dấy lên lo ngại về:
- An ninh giao dịch: Rủi ro mất vốn khi doanh nghiệp đối tác gặp phải các vấn đề về lừa đảo hoặc gian lận tài chính.
- Uy tín doanh nghiệp: Ảnh hưởng đến danh tiếng và khả năng hợp tác quốc tế của các công ty Việt Nam.
- Chi phí hoạt động: Doanh nghiệp có thể phải tăng cường đầu tư vào các giải pháp an ninh mạng và quy trình kiểm tra đối tác, làm tăng chi phí hoạt động.
Doanh nghiệp cần nâng cao cảnh giác, đặc biệt trong các giao dịch trực tuyến và sử dụng công nghệ để xác minh đối tác, nhằm phòng tránh những rủi ro lừa đảo ngày càng tinh vi do AI thúc đẩy.