Dù tín dụng toàn hệ thống đã tăng trưởng khá, các doanh nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt là khối sản xuất, doanh nghiệp nhỏ và vừa, nông, lâm, thủy sản, vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn hoặc phải chịu chi phí vay cao. Tình trạng này được chỉ ra tại cuộc họp của Chính phủ với các bộ, ngành và doanh nghiệp vào ngày 10/8, do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì, nhằm tìm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn về vốn cho doanh nghiệp.
Diễn biến chi tiết
Phó Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), ông Đậu Anh Tuấn, nhấn mạnh rằng doanh nghiệp không chỉ cần lãi suất thấp hơn mà còn cần nguồn vốn đủ dài, ổn định và có thể dự báo để chủ động kế hoạch sản xuất, kinh doanh. VCCI và Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đã đề xuất nhiều kiến nghị khẩn cấp để đảm bảo dòng vốn đến "đúng nơi, đúng thời điểm và đúng mục đích".
Ông Lưu Công Thành, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, chỉ ra một điểm nghẽn lớn là tín dụng vẫn phụ thuộc nặng nề vào tài sản bất động sản thế chấp. Việc cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, hóa đơn, hàng hóa còn hạn chế do thiếu dữ liệu kiểm chứng và mô hình chấm điểm phù hợp. Ông Thành khẳng định rằng doanh nghiệp không yêu cầu hạ chuẩn tín dụng hay ngân hàng chịu rủi ro hoàn toàn, mà mong muốn được đánh giá toàn diện hơn, không chỉ dựa trên tài sản sở hữu mà còn dựa vào dòng tiền, đơn hàng, năng lực quản trị và công nghệ.
Tác động & Nhận định
Việc doanh nghiệp khó tiếp cận vốn, đặc biệt là vốn dài hạn, có thể kìm hãm đà phục hồi và phát triển kinh tế. Nếu không được giải quyết, tình trạng này sẽ:
- Ảnh hưởng đến đầu tư sản xuất: Doanh nghiệp thiếu vốn để mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ.
- Tăng chi phí hoạt động: Chi phí vốn cao sẽ bào mòn lợi nhuận và giảm sức cạnh tranh.
- Gây áp lực lên thanh khoản: Đặc biệt đối với các doanh nghiệp có vòng quay vốn chậm.
Các kiến nghị từ VCCI và Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho thấy sự cần thiết của việc đa dạng hóa các hình thức và tiêu chí đánh giá tín dụng, thay vì chỉ tập trung vào tài sản thế chấp. Điều này đòi hỏi sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, ngân hàng và doanh nghiệp để xây dựng cơ chế cho vay linh hoạt, dựa trên các yếu tố phi tài sản như dòng tiền và năng lực quản trị.