Các tập đoàn đa quốc gia đang ngày càng phụ thuộc vào công nghệ và chuỗi cung ứng của Trung Quốc, bất chấp các nỗ lực của Washington nhằm kiềm chế sự phát triển công nghệ của Bắc Kinh. Điều này cho thấy Trung Quốc đã chuyển mình từ vai trò nhà cung ứng giá rẻ thành một trung tâm đổi mới công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực như xe điện và trí tuệ nhân tạo (AI).
Diễn biến chi tiết
Xu hướng này được thể hiện rõ qua hàng loạt các hợp tác chiến lược: Apple lựa chọn Alibaba và Baidu để cung cấp công nghệ AI tại Trung Quốc. Ford tìm đến CATL vì công nghệ pin. Volkswagen hợp tác với Xpeng để phát triển xe điện thông minh tại thị trường Trung Quốc, trong khi Stellantis tăng cường hợp tác với Leapmotor trong sản xuất xe điện và mua hàng chung. Các chuyên gia phân tích nhận định đây là một làn sóng chuyển dịch lớn, nơi các doanh nghiệp Trung Quốc đang vươn lên thành mắt xích công nghệ không thể thiếu. Kitty Fok, Giám đốc IDC Trung Quốc, nhấn mạnh rằng 5 năm trước Bắc Kinh chủ yếu là nơi các tập đoàn toàn cầu bán hàng, nhưng giờ đây lại là nơi họ tìm đến để khai thác năng lực công nghệ.
Điều này diễn ra trong bối cảnh Mỹ liên tục siết chặt các biện pháp hạn chế công nghệ với Trung Quốc, bao gồm việc đưa Huawei vào danh sách đen từ năm 2019 và áp đặt các biện pháp hạn chế chip tiên tiến, thiết bị sản xuất chip, cũng như siết chặt đầu tư vào bán dẫn, công nghệ lượng tử và AI. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn xây dựng được vị thế đáng gờm. Theo Soumen Mandal của Counterpoint Research, dự kiến năm 2025, các hãng xe như BYD, Changan và Chery sẽ chiếm gần 63% thị trường xe điện toàn cầu. Các hãng pin CATL, BYD, CALB và Gotion cũng nắm giữ khoảng 70% thị phần, nhờ lợi thế về chi phí, quy mô chuỗi cung ứng và tốc độ đổi mới.
Tác động & Nhận định
Sự phụ thuộc ngày càng tăng của các tập đoàn toàn cầu vào công nghệ Trung Quốc đặt ra những thách thức và cơ hội đáng kể. Đối với các nhà đầu tư, điều này có thể tạo ra:
- Cơ hội đầu tư: Vào các công ty Trung Quốc có thế mạnh công nghệ và đang mở rộng hợp tác quốc tế.
- Rủi ro địa chính trị: Mặc dù Trung Quốc đang trở thành một trung tâm công nghệ, căng thẳng địa chính trị và các chính sách bảo hộ công nghệ từ Mỹ vẫn có thể ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và quan hệ hợp tác.
- Thay đổi chuỗi cung ứng: Các doanh nghiệp Việt Nam có thể phải thích nghi hoặc tìm cách tham gia vào chuỗi cung ứng mới hình thành, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao như xe điện và linh kiện.