Một nghiên cứu từ các tổ chức Australia cho thấy các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) do phụ nữ làm chủ tại Việt Nam (WSME) đang đối mặt với khoảng trống vốn lên tới 5-6 tỷ USD. Con số này chiếm 23-29% tổng thiếu hụt vốn của tất cả các SME tại Việt Nam, dù WSME chỉ chiếm 21% tổng số doanh nghiệp.
Diễn biến chi tiết
Khoảng cách tài chính, được định nghĩa là chênh lệch giữa nhu cầu vốn và khả năng tiếp cận vốn từ các nguồn chính thống, của các WSME là một vấn đề nghiêm trọng. Nghiên cứu của công ty tư vấn và đầu tư Sagana và quỹ đầu tư tác động Australian Development Investments (ADI) thuộc chính phủ Australia đã chỉ ra rằng tổng khoảng cách tài chính cho toàn bộ SME ở Việt Nam là 21,7 tỷ USD.
Đáng chú ý, chỉ 37% WSME đảm bảo được các khoản vay ngân hàng, thấp hơn 10 điểm phần trăm so với các doanh nghiệp do nam giới làm chủ, mặc dù doanh thu của hai nhóm này tương đương. Các WSME được xác định là các công ty mà phụ nữ có sở hữu, hiện diện trong đội ngũ sáng lập hoặc ban lãnh đạo.
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này bao gồm việc WSME thường hoạt động trong các lĩnh vực phi công nghệ, định hướng địa phương và thiếu khả năng mở rộng quy mô – những yếu tố mà các nhà đầu tư mạo hiểm (VC) thường ưu tiên. Trong khi đó, nguồn vốn trên thị trường thường được các quỹ tư nhân tìm kiếm lợi nhuận cao rót vào các dự án khác.
Tác động & Nhận định
Khoảng trống vốn lớn này tạo ra rào cản đáng kể cho sự phát triển của các WSME tại Việt Nam, hạn chế khả năng đổi mới, mở rộng sản xuất kinh doanh và tạo việc làm. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tiềm năng tăng trưởng của các doanh nghiệp này mà còn tác động tiêu cực đến mục tiêu phát triển kinh tế bền vững và bao trùm của Việt Nam.
- Hạn chế tăng trưởng: Thiếu vốn khiến WSME khó đầu tư vào công nghệ mới, mở rộng thị trường hoặc nâng cao năng lực cạnh tranh.
- Bất bình đẳng giới: Sự chênh lệch trong tiếp cận tín dụng giữa doanh nghiệp do nữ và nam làm chủ cho thấy một thách thức lớn trong việc thúc đẩy bình đẳng giới trong kinh tế.
- Cần giải pháp đồng bộ: Cần có các chính sách và cơ chế hỗ trợ tài chính đặc thù, đồng thời khuyến khích các quỹ đầu tư hướng tới các WSME để thu hẹp khoảng cách vốn này, giúp các doanh nghiệp này phát huy hết tiềm năng.
Việc giải quyết khoảng trống vốn cho WSME không chỉ là một vấn đề tài chính mà còn là một vấn đề xã hội quan trọng, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của nền kinh tế Việt Nam.