Nhiều doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã (HTX) tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với bài toán nan giải trong việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng. Dù có hợp đồng mua bán và dòng tiền giao dịch rõ ràng, rào cản tài sản thế chấp vẫn khiến dòng vốn chưa thể khơi thông.
Rào cản thế chấp và lãi suất cao
Hiện tại, mặt bằng lãi suất cho vay tại một số ngân hàng thương mại đã vượt ngưỡng 10%/năm, thậm chí chạm mốc 14%/năm. Tuy nhiên, mức lãi suất cao không đồng nghĩa với việc giải ngân dễ dàng hơn.
Đối với các tổ chức quy mô nhỏ, tài sản bảo đảm vẫn là điều kiện tiên quyết từ phía nhà băng:
- Dòng tiền và hợp đồng chưa đủ sức nặng: Các định chế tài chính vẫn ngần ngại cấp tín dụng tín chấp hoặc dựa trên dòng tiền của các HTX.
- Khó khăn mùa vụ: Nhiều đơn vị nông nghiệp chỉ cần vốn lưu động ngắn hạn trong 10-15 ngày để thu mua nông sản theo mùa nhưng không thể tiếp cận nguồn vốn kịp thời, ảnh hưởng lớn đến chuỗi cung ứng.
Tác động & Nhận định
Thực trạng này cho thấy sự nghẽn mạch trong cơ chế phân bổ tín dụng cho khu vực kinh tế vi mô và nông nghiệp:
- Áp lực biên lợi nhuận: Chi phí vốn cao và khó tiếp cận vốn khiến các đơn vị nhỏ mất đi cơ hội kinh doanh khi nông sản vào mùa thu hoạch.
- Rủi ro nợ xấu của ngân hàng: Các ngân hàng thương mại vẫn duy trì khẩu vị rủi ro thận trọng, ưu tiên bảo toàn vốn thông qua tài sản thế chấp truyền thống thay vì thẩm định năng lực dòng tiền.
- Cần cơ chế bảo lãnh tín dụng: Thị trường đòi hỏi sự vào cuộc của các quỹ bảo lãnh tín dụng nhà nước nhằm giúp doanh nghiệp nhỏ và HTX tiếp cận vốn hiệu quả hơn.