Mặc dù các nỗ lực cải cách thủ tục hành chính đã giúp tháo gỡ nhiều rào cản, nhưng khoảng cách giữa chính sách và thực thi vẫn khiến nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) cùng hộ kinh doanh gặp khó khăn lớn về nghĩa vụ thuế.
Rào cản từ chi phí tuân thủ và hướng dẫn thuế
Nhiều hộ kinh doanh sau khi chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp ghi nhận chi phí vận hành và tuân thủ thuế tăng vọt. Thay vì áp dụng mức thuế khoán đơn giản trước đây, việc vận hành theo mô hình doanh nghiệp đòi hỏi hệ thống sổ sách kế toán bài bản, hóa đơn điện tử phức tạp và chi phí thuê nhân sự chuyên trách.
Đáng chú ý, các quy định thuế thiếu tính nhất quán khi cùng một vướng mắc nghiệp vụ nhưng các cán bộ quản lý thuế lại đưa ra các hướng dẫn khác nhau. Điều này khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp vốn đã rất mỏng lại càng bị bào mòn bởi chi phí tuân thủ và tâm lý nơm nớp lo sợ bị phạt vi phạm hành chính.
Tác động & Nhận định
Thực trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến động lực phát triển của khu vực kinh tế tư nhân:
- Áp lực biên lợi nhuận: Chi phí hành chính và rủi ro phạt thuế làm giảm sức cạnh tranh của các doanh nghiệp quy mô nhỏ.
- Cản trở chuyển đổi mô hình: Tâm lý e ngại chuyển đổi từ hộ cá thể lên doanh nghiệp vẫn hiện hữu nếu các chính sách thuế chưa thực sự thông thoáng và minh bạch.
- Kiến nghị minh bạch hóa: Cần sự đồng bộ, rõ ràng trong các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thuế để giảm thiểu rủi ro pháp lý cho cộng đồng kinh doanh.