Các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đang đối mặt với gánh nặng chi phí logistics tăng đột biến, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả kinh doanh. Nhiều đơn vị ghi nhận mức tăng cước tàu biển lên đến 200% chỉ trong vài tháng, đồng thời thời gian vận chuyển cũng kéo dài, đặc biệt với các mặt hàng tươi sống.
Diễn biến chi tiết
Ông Phan Minh Thông, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Phúc Sinh, cho biết chi phí cước tàu của công ty đã tăng từ 7-8 tỷ đồng/tháng lên 17 tỷ đồng riêng trong tháng 6, nâng tổng chi phí logistics lên 22 tỷ đồng, chiếm hơn một nửa tổng chi phí vận hành. Tương tự, ông Nguyễn Đình Tùng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Vina T&T Group, chia sẻ giá cước tàu biển vận chuyển hàng lạnh đi Mỹ đã tăng từ 2.800 USD/container lên 7.800 USD (tăng gần 200%) chỉ từ đầu tháng 5. Dù chấp nhận giá cao, doanh nghiệp vẫn khó đặt chỗ và phải lên kế hoạch rất sớm.
Không chỉ giá cước, thời gian vận chuyển hàng đi Mỹ cũng kéo dài từ 20 ngày lên hơn 40 ngày do phải đi đường vòng. Điều này đặc biệt bất lợi cho mặt hàng tươi sống, buộc Vina T&T phải chuyển sang vận tải hàng không. Tuy nhiên, hàng Việt Nam thường không được ưu tiên khi thị trường biến động hoặc các hãng cắt giảm chuyến, thậm chí bị từ chối vận chuyển do trọng lượng lớn và tốn nhiên liệu.
Tác động & Nhận định
- Giảm lợi nhuận và nguy cơ thua lỗ: Doanh nghiệp không thể đàm phán lại giá bán với đối tác nước ngoài kịp thời, buộc phải chịu lỗ, thậm chí đối diện nguy cơ phá sản. Chi phí logistics chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí, làm xói mòn lợi nhuận.
- Giảm năng lực cạnh tranh: Giá thành sản phẩm xuất khẩu tăng cao khiến nông sản Việt Nam khó cạnh tranh trên thị trường quốc tế, đặc biệt với các thị trường khó tính.
- Áp lực lên chuỗi cung ứng: Thời gian vận chuyển kéo dài gây áp lực lớn lên khâu bảo quản, đóng gói và kế hoạch giao hàng, đặc biệt với hàng tươi sống có vòng đời ngắn.
- Yêu cầu thích ứng: Một số doanh nghiệp như Vina T&T đang phải đầu tư thêm phương tiện vận tải để chủ động hơn, tuy nhiên đây không phải là giải pháp bền vững cho tất cả.
Việc chi phí logistics tăng sốc và thời gian vận chuyển kéo dài đang đặt các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt Nam vào tình thế hết sức khó khăn, đòi hỏi sự linh hoạt và các giải pháp hỗ trợ từ nhiều phía để duy trì hoạt động và khả năng cạnh tranh.