Chuyển giao quyền lực thế hệ tại các doanh nghiệp gia đình luôn là một bài toán hóc búa đối với các nhà sáng lập. Không chỉ đơn thuần là việc trao lại chức danh hay cổ phần, việc trao quyền thực sự đòi hỏi một tư duy quản trị minh bạch và sự từ bỏ quyền lực tuyệt đối từ thế hệ đi trước.
Góc nhìn quản trị trong doanh nghiệp gia đình
Trong buổi chia sẻ gần đây, chủ tịch HĐQT của một tập đoàn nghìn tỷ đã có những bộc bạch thẳng thắn về hành trình chuyển giao thế hệ. Điểm đáng chú ý là tại các cuộc họp hội đồng quản trị, lá phiếu của chủ tịch cũng chỉ có giá trị ngang bằng với các thành viên khác. Nếu không đạt được sự đồng thuận đa số, ý kiến của người đứng đầu cũng không được thông qua, dù đó là cha của tổng giám đốc.
Việc để con cái tự trải nghiệm thất bại và xem đó là khoản học phí trưởng thành cũng là triết lý quản trị nhân sự thực chiến. Thay vì bao bọc, người đứng đầu doanh nghiệp cần tạo ra môi trường để thế hệ kế cận tự chịu trách nhiệm trước các quyết định kinh doanh.
Tác động & Nhận định đến nhà đầu tư
Đối với thị trường chứng khoán và các nhà đầu tư, quản trị doanh nghiệp (Corporate Governance) đóng vai trò sống còn trong việc định giá cổ phiếu:
- Rủi ro kế nhiệm: Nhiều doanh nghiệp gia đình tại Việt Nam gặp khó khăn khi bước sang thế hệ thứ hai do thiếu thực quyền hoặc sự phụ thuộc quá lớn vào người sáng lập.
- Minh bạch và chuyên nghiệp hóa: Những doanh nghiệp dám từ bỏ mô hình quản trị gia đình trị, trao quyền thực chất cho hội đồng quản trị và ban điều hành chuyên nghiệp thường có tiềm năng tăng trưởng bền vững hơn.
- Đánh giá nhà đầu tư: Khi phân tích cổ phiếu của các doanh nghiệp gia đình, nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý đến lộ trình chuyển giao quyền lực và cơ cấu quyền biểu quyết để đo lường mức độ rủi ro quản trị.