Các doanh nghiệp công nghiệp vừa và nhỏ của Đức, được xem là xương sống của nền kinh tế, đang chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ Trung Quốc. Tình hình này khiến nhiều công ty phải cân nhắc chuyển tới 70% sản xuất sang Trung Quốc, thị trường vốn là đối thủ cạnh tranh chính. Xu hướng này đe dọa vị thế công nghiệp của “anh cả” châu Âu, vốn tự hào về chất lượng và đổi mới.
Diễn biến chi tiết
Chủ tịch Viện Nghiên cứu Kinh tế Ifo, Clemens Fuest, nhận định mức độ cạnh tranh giữa doanh nghiệp Đức và Trung Quốc đặc biệt khốc liệt ở các ngành đòi hỏi quy mô lớn như bơm nhiệt và ô tô. Mặc dù các doanh nghiệp chuyên môn hóa cao còn giữ lợi thế ngắn hạn, xu hướng dài hạn đang trở nên khó lường.
Trong lĩnh vực cơ khí, ngành trụ cột của công nghiệp Đức, các doanh nghiệp Trung Quốc đã chiếm khoảng 1/3 sản lượng toàn cầu. Ông Oliver Richtberg, lãnh đạo phụ trách thương mại quốc tế của VDMA (hiệp hội đại diện cho các doanh nghiệp sử dụng khoảng 1 triệu lao động tại Đức), cảnh báo một “điểm bùng phát” có thể sớm xảy ra nếu thị phần của Trung Quốc đạt 40% hay 50%, khiến Đức mất đi đòn bẩy thương lượng.
Tác động & Nhận định
- Cạnh tranh không chỉ từ giá thành thấp mà còn từ quy mô sản xuất và sự hỗ trợ mạnh mẽ của nhà nước Trung Quốc, điều này làm thay đổi quan điểm của các doanh nghiệp Đức vốn quen với môi trường thương mại tự do.
- Các công ty gia đình quy mô vừa và nhỏ (Mittelstand) trước đây tự hào với triết lý thương mại tự do, nhưng gần đây bắt đầu kêu gọi chính phủ tăng cường bảo vệ trước làn sóng cạnh tranh từ các doanh nghiệp được hậu thuẫn bởi nhà nước Trung Quốc.
- Xu hướng này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến năng lực sản xuất, việc làm và vị thế cạnh tranh của Đức trên thị trường toàn cầu. Việc chuyển dịch sản xuất có thể giúp doanh nghiệp Đức giảm chi phí và tiếp cận thị trường lớn hơn, nhưng đồng thời làm tăng sự phụ thuộc vào Trung Quốc và có thể dẫn đến mất công nghệ lõi.
Liên minh châu Âu (EU) đã mở một số vụ điều tra liên quan đến cạnh tranh không lành mạnh, cho thấy tầm quan trọng của vấn đề này ở cấp độ khu vực.