Bài viết nhấn mạnh vai trò thiết yếu của các doanh nghiệp dẫn dắt – còn gọi là “Doanh nghiệp Quốc gia” – trong việc kiến tạo sức mạnh kinh tế của các quốc gia hàng đầu như Hàn Quốc (Samsung), Nhật Bản (Toyota), Mỹ (Apple) và Trung Quốc (Alibaba, Tencent). Những doanh nghiệp này, dù thuộc sở hữu nhà nước hay tư nhân, đều là trụ cột thúc đẩy năng lực cạnh tranh và đưa đất nước vươn lên tầm cao mới. Theo lịch sử kinh tế thế giới, rất ít quốc gia có thể đạt đến nhóm thu nhập cao mà thiếu vắng sự hiện diện của những doanh nghiệp quy mô lớn, có khả năng cạnh tranh toàn cầu.
Diễn biến chi tiết
Trong giai đoạn đầu, các nền kinh tế thường tăng trưởng dựa vào vốn đầu tư, lao động giá rẻ và khai thác tài nguyên. Tuy nhiên, khi chuyển sang giai đoạn phát triển cao hơn, động lực tăng trưởng dần dịch chuyển sang năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây chính là thời điểm mà vai trò của các doanh nghiệp đầu tàu trở nên đặc biệt quan trọng.
Các doanh nghiệp dẫn dắt khác biệt so với doanh nghiệp thông thường ở chỗ họ sở hữu nguồn lực đủ lớn để đầu tư dài hạn vào nghiên cứu và phát triển (R&D), phát triển công nghệ lõi, xây dựng thương hiệu toàn cầu và mở rộng hệ sinh thái đối tác. Những khoản đầu tư này thường vượt quá khả năng của đa số doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), nhưng lại tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ cho toàn bộ nền kinh tế, thúc đẩy sự phát triển chung.
Tác động & Nhận định
- Thúc đẩy năng suất và công nghệ: Các nghiên cứu từ các tổ chức như OECD và Ngân hàng Thế giới chỉ ra rằng khoảng cách năng suất giữa các quốc gia không chỉ đến từ chất lượng nguồn nhân lực mà còn phụ thuộc vào khả năng hình thành các doanh nghiệp quy mô lớn. Những doanh nghiệp này phổ biến công nghệ, phương thức quản trị hiện đại và các chuẩn mực sản xuất mới đến hàng nghìn doanh nghiệp khác.
- Lan tỏa đổi mới: Doanh nghiệp dẫn dắt là động lực chính của đổi mới sáng tạo, tạo ra môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp nhỏ hơn phát triển trong hệ sinh thái của họ. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế dựa trên năng suất và công nghệ.