Kế hoạch sắp xếp lại doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) giai đoạn 2022-2025 đang đối mặt với nhiều thách thức khi hàng loạt thương vụ thoái vốn bị đình trệ. Mục tiêu của Chính phủ là rút vốn hoàn toàn khỏi các lĩnh vực phi chiến lược như may mặc, giày da, điện tử, thương mại, du lịch và dịch vụ công ích nhằm tập trung nguồn lực. Tuy nhiên, nhiều DNNN vẫn chưa thể hoàn tất lộ trình do các tồn đọng kéo dài.
Diễn biến chi tiết
Quyết định 1479 về sắp xếp DNNN đã đặt ra một kế hoạch thoái vốn lớn nhất từ trước tới nay, với 141 doanh nghiệp nằm trong danh sách phải thoái vốn toàn bộ. Các doanh nghiệp này chủ yếu thuộc địa phương, hoạt động trong các ngành như giày dép, dệt may, điện tử, thương mại, du lịch, giống cây trồng, môi trường đô thị, công ích và vận tải. Điều này đồng nghĩa với việc Nhà nước sẽ rút hoàn toàn khỏi hoạt động sản xuất, kinh doanh tại các đơn vị này.
Hà Nội, một trong những địa phương có nhiều DNNN nhất, có tới 23 doanh nghiệp thuộc diện thoái vốn 100%. Một trong số ít trường hợp thành công là việc UBND TP Hà Nội đã hoàn tất thoái toàn bộ vốn tại Công ty CP Giày Thượng Đình vào cuối năm 2025. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp khác như Sách Hà Nội, Cơ điện Trần Phú, Giày Thụy Khuê vẫn chưa thể thực hiện được lộ trình thoái vốn đã đề ra.
Tác động & Nhận định
Việc chậm trễ thoái vốn tại các DNNN không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn Nhà nước mà còn cản trở quá trình tái cơ cấu nền kinh tế. Các vấn đề cốt lõi gây ách tắc bao gồm:
- Tồn đọng về đất đai và tài sản: Nhiều DNNN nắm giữ các lô đất có giá trị lớn nhưng vướng mắc pháp lý, gây khó khăn trong định giá và chuyển nhượng.
- Công nợ và tài chính phức tạp: Tình trạng công nợ chồng chéo, các khoản nợ xấu hoặc thiếu minh bạch trong báo cáo tài chính khiến nhà đầu tư e ngại.
- Cơ chế định giá: Việc định giá doanh nghiệp và tài sản còn thiếu linh hoạt, chưa phản ánh đúng giá trị thị trường, dẫn đến khó tìm được đối tác phù hợp.
Quá trình thoái vốn chậm trễ có thể làm giảm sức hấp dẫn của các DNNN trong mắt nhà đầu tư tư nhân, đồng thời làm mất đi cơ hội để các doanh nghiệp này được tái cấu trúc và hoạt động hiệu quả hơn dưới sự quản lý của khu vực tư nhân.