Luật Đất đai 2024 quy định việc xác định giá đất phải dựa trên cơ sở dữ liệu quốc gia và nguyên tắc thị trường. Tuy nhiên, trên thực tế, nguồn thông tin này gần như trống rỗng, khiến công tác định giá đất bị đình trệ. Sự thiếu thốn, manh mún và bất đồng bộ về dữ liệu đầu vào đang đẩy các địa phương và đơn vị tư vấn vào thế khó.
Diễn biến chi tiết
Tại tọa đàm “Định giá đất – Chìa khóa phát triển bền vững thị trường bất động sản” do Tạp chí điện tử Nhịp sống Thị trường tổ chức, các chuyên gia đã chia sẻ về những khó khăn này. Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, nhấn mạnh rằng hệ thống dữ liệu hiện nay bị phân tán, độ trễ giữa giá Nhà nước và giá thị trường ngày càng lớn. Thêm vào đó, cơ chế bảo vệ người làm công tác định giá còn thiếu rõ ràng, trở thành nút thắt lớn trong quá trình triển khai Luật Đất đai 2024.
Một trong những vướng mắc lớn nhất là quy định xây dựng bảng giá đất đến từng vị trí, từng thửa đất vẫn chưa thể thực hiện đầy đủ do chưa hoàn thiện bản đồ địa chính số hóa và cơ sở dữ liệu đất đai. Nguồn dữ liệu đầu vào phục vụ định giá được đánh giá là thiếu đầy đủ, thiếu minh bạch, phân tán ở nhiều cơ quan khác nhau, thậm chí có sự chênh lệch giữa số liệu quản lý và diễn biến giao dịch thực tế trên thị trường. Điều này dẫn đến nguy cơ kết quả định giá bị sai lệch nếu dữ liệu đầu vào không chính xác.
Tác động & Nhận định
Việc thiếu dữ liệu và vướng mắc trong định giá đất sẽ gây ra nhiều hệ lụy cho thị trường bất động sản và các nhà đầu tư:
- Cản trở sự minh bạch: Khó khăn trong việc định giá chính xác làm giảm tính minh bạch của thị trường, gây khó khăn cho các giao dịch mua bán và đầu tư.
- Ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách: Định giá đất không sát thị trường có thể dẫn đến thất thoát ngân sách nhà nước hoặc gây bức xúc cho người dân.
- Gây rủi ro cho nhà đầu tư: Thiếu thông tin đáng tin cậy khiến nhà đầu tư khó đánh giá đúng giá trị tài sản, tăng rủi ro trong các quyết định đầu tư bất động sản.
- Kéo dài quá trình thực thi Luật Đất đai: Các vướng mắc này sẽ làm chậm trễ quá trình đưa Luật Đất đai 2024 vào cuộc sống, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của thị trường.