Bộ Công Thương đang lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo nghị định mới về kinh doanh xăng dầu nhằm thay thế các nghị định hiện hành. Điểm đột phá lớn nhất là trao quyền quyết định giá bán lẻ cho doanh nghiệp thay vì Nhà nước can thiệp trực tiếp bằng việc công bố giá cơ sở định kỳ.
Đổi mới cơ chế điều hành giá xăng dầu
Theo đại diện Bộ Công Thương, dự thảo lần thứ 14 tập trung thiết kế lại hệ thống phân phối, cắt giảm các tầng nấc trung gian và tiệm cận mạnh mẽ hơn với cơ chế thị trường.
- Cơ chế giá mới: Nhà nước sẽ không còn công bố giá cơ sở định kỳ. Thay vào đó, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối độc lập được tự quyết định, công bố và thực hiện kê khai giá.
- Công thức giá: Giá bán lẻ dự kiến tính trên cơ sở giá mua thực tế, chi phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh định mức, thuế và biên lợi nhuận do chính doanh nghiệp xác định.
- Mỗi nơi một giá: Thị trường có thể xuất hiện tình trạng các cửa hàng bán lẻ có mức giá khác nhau, thậm chí linh hoạt điều chỉnh tăng giảm ngay trong ngày dựa trên biến động thị trường.
Tác động & Nhận định
Chính sách này sẽ mang lại tác động đa chiều đến thị trường nội địa
- Đối với doanh nghiệp: Giúp các nhà bán lẻ và phân phối lớn như Petrolimex (PLX) hay PV OIL (OIL) chủ động biên lợi nhuận, giảm rủi ro lỗ kinh doanh khi giá thế giới biến động mạnh mà giá trong nước chưa kịp điều chỉnh.
- Đối với người tiêu dùng và lạm phát: Người tiêu dùng sẽ phải thích nghi với việc giá cả phân hóa và cạnh tranh. Biên độ điều chỉnh nhanh có thể tạo áp lực trực tiếp lên chỉ số CPI ngắn hạn nếu giá năng lượng toàn cầu leo thang.