Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, trong đó có quy định đáng chú ý về việc xác định thời hạn sử dụng nhà chung cư dựa trên hồ sơ thiết kế và kết quả kiểm định chất lượng công trình. Đề xuất này nhằm minh bạch hóa công tác quản lý, kiểm định và xử lý các chung cư xuống cấp. Tuy nhiên, Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) đã bày tỏ quan điểm phản đối, cho rằng cần giữ quyền sở hữu lâu dài cho người dân.
Diễn biến chi tiết
Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, theo Điều 88, quy định thời hạn sử dụng nhà chung cư sẽ căn cứ vào hồ sơ thiết kế của công trình và thời gian sử dụng thực tế theo kết luận kiểm định của cơ quan có thẩm quyền. Thời hạn này phải được ghi rõ trong văn bản thẩm định và tính từ thời điểm công trình được nghiệm thu, đưa vào sử dụng. Cơ quan soạn thảo cho rằng điều này sẽ tạo cơ sở pháp lý để giải quyết các vướng mắc trong việc cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ đã hết niên hạn sử dụng.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng nêu rõ, khi chung cư hết thời hạn sử dụng theo thiết kế hoặc hư hỏng nghiêm trọng, có nguy cơ sập đổ, UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức kiểm định, đánh giá chất lượng. HoREA lại kiến nghị cần tách bạch rõ ràng giữa "thời hạn sử dụng công trình" và "quyền sở hữu căn hộ", nhấn mạnh quyền sở hữu của người dân đối với căn hộ chung cư cần được duy trì lâu dài như quyền sở hữu đất ở.
Tác động & Nhận định
Đề xuất của Bộ Xây dựng có thể mang lại sự rõ ràng hơn trong quản lý chất lượng và cải tạo chung cư cũ, nhưng đồng thời dấy lên lo ngại về quyền lợi của người dân và tính ổn định của thị trường bất động sản. Nếu quyền sở hữu bị giới hạn theo thời gian, có thể ảnh hưởng đến giá trị tài sản, quyết định đầu tư và tâm lý mua nhà của người dân.
HoREA lo ngại rằng việc quy định thời hạn sở hữu có thể tạo ra rủi ro pháp lý và làm giảm sức hấp dẫn của nhà chung cư, đặc biệt trong bối cảnh thị trường bất động sản đang cần sự phục hồi và ổn định. Việc giải quyết hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và quyền lợi chính đáng của người dân sẽ là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của phân khúc bất động sản này.