Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh đề xuất nghiên cứu thí điểm chứng chỉ vàng nhằm mở thêm kênh dẫn vốn vào sản xuất kinh doanh, trong bối cảnh người dân đang nắm giữ khoảng 500 tấn vàng (tương đương 12% GDP). Ý kiến được đưa ra tại phiên thảo luận của Quốc hội chiều ngày 30/10/2026 về tình hình phát triển kinh tế - xã hội.
Vì sao cần mở thêm kênh dẫn vốn mới?
Theo ông Lê Hoàng Anh, Ủy viên chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, kinh tế Việt Nam sau 9 tháng ghi nhận nhiều điểm sáng như GDP tăng 9,01%, xuất khẩu tăng 24,5% và thị trường chứng khoán được nâng hạng. Dù vậy, hệ thống tài chính đang chịu áp lực lớn khi phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng (chiếm 155% GDP), với 80% vốn huy động kỳ hạn dưới 12 tháng nhưng một nửa dư nợ lại là trung và dài hạn.
Bên cạnh đó, tiền gửi dân cư đạt hơn 11,2 triệu tỷ đồng và lượng lớn vàng tích trữ chưa chảy vào sản xuất, trong khi trái phiếu doanh nghiệp mới chiếm khoảng 11% GDP. Ngoài đề xuất thí điểm chứng chỉ vàng, ông Hoàng Anh kiến nghị kết nối tiền tiết kiệm qua quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ mở và đẩy mạnh cho vay dựa trên dòng tiền, hóa đơn điện tử thay cho thế chấp bằng đất đai.
Tác động tới nhà đầu tư
- Hệ thống ngân hàng: Giảm áp lực kỳ hạn và rủi ro thanh khoản khi không phải một mình gánh vác toàn bộ nhu cầu vốn trung và dài hạn.
- Thị trường vốn: Nếu cơ chế chứng chỉ vàng hoặc các quỹ mở, quỹ hưu trí phát triển, dòng tiền nhàn rỗi trong dân sẽ được luân chuyển vào các công cụ tài chính minh bạch hơn.
- Doanh nghiệp sản xuất: Cơ chế cho vay theo dòng tiền và dữ liệu hóa đơn giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng mà không phụ thuộc hoàn toàn vào tài sản bảo đảm là bất động sản.